10 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1944 - Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΠΕΛΛΑΣ
Κυριακή, 11 Οκτωβρίου, 2026 - 08:43
Τους τελευταίους μήνες του 1944, ενώ οι γερμανικές δυνάμεις βρίσκονται σε κατάσταση αποσύνθεσης και προετοιμάζονται, με εντολή του Χίτλερ προς τον στρατάρχη φον Βάικς από την 26η Αυγούστου, για την υποχώρηση, η περιοχή του κάμπου των Γιαννιτσών αποτέλεσε το επίκεντρο μίας σφοδρής σύγκρουσης μεταξύ των εξοπλισμένων από τους Γερμανούς αντιεαμικών τμημάτων και του ΕΛΑΣ. Οι απαρχές της σύγκρουσης αυτής εντοπίζονται στις αρχές 1943, όταν η γερμανική στρατιωτική ηγεσία άρχισε να στρατολογεί Έλληνες και παίρνει διαστάσεις μετά το φθινόπωρο, όταν ο γερμανικός στρατός αδυνατώντας να καλύψει το κενό των Ιταλών που εγκαταλείπουν την Ελλάδα έπειτα από την συνθηκολόγησή τους, υπόσχεται επέκταση της βουλγαρικής κατοχής δυτικά του Στρυμόνα, συγχρόνως ο γερμανικός στρατός διαπράττει μαζικές εκτελέσεις αμάχων. Σκοπός του εγχειρήματος ήταν να διαρρήξει την κοινωνική συνοχή δια της διχαστικής προπαγάνδας, διασπώντας εκ των έσω την ενότητα του αντιστασιακού κινήματος και το κυριότερο, «να εξοικονομηθεί γερμανικό αίμα». Ποιοι ήταν όμως όλοι αυτοί οι Έλληνες και για ποιο λόγο επέλεξαν να βρεθούν με τα γερμανικά όπλα στο πλευρό των κατακτητών; Επιπλέον, σε τι ήλπιζαν;
Οι αναφερόμενοι οπλαρχηγοί είναι δυνατό να διακριθούν σε τρεις κατηγορίες:
α) πίστεψαν ιδεολογικά στην εθνικοσοσιαλιστική-αντικομουνιστική προοπτική της Ελλάδας και πολέμησαν μέχρι τέλους για τη νίκη των γερμανικών όπλων,
β) σε όσους χρησιμοποίησαν τον αντικομμουνισμό ως προκάλυμμα της καιροσκοπικής και ενίοτε εγκληματικής τους δράσης,
γ) σε όσους αρνήθηκαν να συνεργαστούν ή να συνεχίσουν τη συνεργασία τους με τον ΕΛΑΣ[...]
Αδιαμφισβήτητος ηγέτης στον κόσμο των ενόπλων αντιπάλων του ΕΛΑΣ θεωρείται ο Γεώργιος Πούλος, απότακτος Αντισυνταγματάρχης του Μηχανικού[1][...] Στις αρχές του 1943, με γερμανική πρωτοβουλία, συγκρότησε το πρώτο ελληνικό εθελοντικό τμήμα, με άντρες ποικίλης κοινωνικής προέλευσης[...] Το τμήμα αυτό εξοπλίστηκε από τις γερμανικές αποθήκες, οι δε άντρες του φορούσαν στολές της Βέρμαχτ. Μετά από αρκετούς μήνες ένοπλης δράσης σε περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας, το Τάγμα του Πούλου μετακινήθηκε στην Κεντρική Μακεδονία και εγκαταστάθηκε το Μάιο του 1944 στην Κρύα Βρύση Γιαννιτσών. Εγκαταλείποντας την Βέροια όπου τον προηγούμενο μήνα δέχθηκε αιφνιδιαστικό χτύπημα από τον ΕΛΑΣ την ώρα του καταυλισμού στο Δημοτικό σχολείο της πόλης[...]
Έκτοτε η Κρύα Βρύση μετατράπηκε σε απόρθητο αντικομμουνιστικό φρούριο και τόπο εκτελέσεων. Οπλίτης αναφέρει πως υπήρχαν δύο εκτελεστές ο ένας εκτελούσε τους κομουνιστές και ο άλλος τους βουλγαρόφρονες. Όταν ο Πούλος σήκωνε τα μανίκια του κοιτώντας κάποιον, αυτό σήμαινε θανατική εκτέλεση. Νότια του χωριού κοντά στα νεκροταφεία και το κτήμα Δεμερτζή, έπλεναν τα χέρια τους στην επονομαζόμενη και «βρύση του αίματος». Με χαρακώματα και συρματοπλέγματα περιμετρικά αλλά και πολλά φυλάκια στα οποία δόθηκαν ονόματα όπως Σαγγάριος, Ερμακιά, (εντοπικά) Σούλι και Κλεισούρα(βλάχικα), Καρατάσος, Πόντος (τουρκοφώνικα), Ασκληπιείο (ιατρείο), ονοματοδοσία που υπενθύμιζε την "προσήλωση" στα εθνικά ιδεώδη σε αντίθεση με τους "απάτριδες" και "ξενοκίνητους" αντιπάλους[2].Οι νέοι του χωριού, εκόντες άκοντες, κατατάχθηκαν στο τάγμα ως οπλίτες εκτελώντας τουλάχιστον περιπολίες και σκοπιές.
Η παρακάτω μαρτυρία κατοίκου της Κρύας Βρύσης για το "βίο και την πολιτεία" ενός Πουλικού συγχωριανού του αποτυπώνει στο ελάχιστο την εν γένει δράση του τμήματος στην ευρύτερη περιοχή του κάμπου των Γιαννιτσών και την ιδιαίτερα δυσχερή θέση στην οποία βρέθηκαν τα χωριά.
Συνέχεια στη σελίδα: https://ethniki-antistasi-dse.gr/h-maxh-sthn-krya-brysi.html
Κατηγορία:
Σχόλια - Facebook Comments