Αχρεωστήτως καταβληθέντα: Τόκοι στους αγρότες για λάθη του κράτους • Θεσσαλική Γη • Τα Αγροτικά

Ο όρος «αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά» των αγροτικών ενισχύσεων είναι πλέον ευρύτατα γνωστός στον αγροτικό κόσμο, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες παραγωγοί τον βίωσαν και συνεχίζουν να τον βιώνουν κάθε χρόνο.

Άλλωστε, ο πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ και νυν ΑΑΔΕ, μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών (ΓΔΕΛΕΠ), φρόντισε να εμπεδωθεί πλήρως η έννοια στους δικαιούχους, μέσα από τις μαζικές ενημερώσεις για επιστροφές χρημάτων και τους συνεχείς συμψηφισμούς στις πληρωμές των ενισχύσεων.

Αυτό όμως που δεν είναι ευρέως γνωστό και προκαλεί εύλογη αγανάκτηση είναι ότι οι συμψηφισμοί αυτοί δεν είναι απλώς συμψηφισμοί. Είναι έντοκοι.

Πρώτα κάνουν λάθος και μετά χρεώνουν τόκους

Το ελληνικό κράτος, μέσω του ΥΠΑΑΤ και του τότε ΟΠΕΚΕΠΕ – σήμερα ΑΑΔΕ – έχει καταφέρει από το 2019 και μετά να μετατρέψει τις πληρωμές των αγροτικών ενισχύσεων σε μια ατελείωτη περιπέτεια λαθών, διορθώσεων, εκκρεμοτήτων και ανακτήσεων.

Και σαν να μην έφτανε το γεγονός ότι χιλιάδες παραγωγοί καλούνται να επιστρέψουν χρήματα για σφάλματα που συχνά δεν οφείλονται στους ίδιους, έρχεται και η επιβολή τόκων πάνω στα ποσά που ανακτώνται.

Με απλά λόγια, το κράτος κάνει το λάθος, το κράτος αναγνωρίζει το λάθος, αλλά ο λογαριασμός πηγαίνει στον αγρότη.

Δύο μέτρα και δύο σταθμά

Εδώ όμως γεννάται ένα μείζον ζήτημα ισονομίας και ισοπολιτείας.

Όταν το Δημόσιο καθυστερεί για μήνες ή και χρόνια να καταβάλει ενισχύσεις που δικαιούνται οι παραγωγοί, δεν καταβάλλει ούτε ένα ευρώ τόκο για την καθυστέρηση.

Όταν όμως πρόκειται να ανακτήσει χρήματα από τους παραγωγούς, ακόμη και για σφάλματα που οφείλονται στις υπηρεσίες του, επιβάλλει τόκους.

Δηλαδή:

• Το κράτος καθυστερεί πληρωμές ατόκως.
• Ο αγρότης επιστρέφει χρήματα εντόκως.

Αν αυτό δεν αποτελεί κατάφωρη άνιση μεταχείριση, τότε τι ακριβώς αποτελεί;

Η περίπτωση που προκαλεί οργή

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί πρόσφατος συμψηφισμός κατά την πληρωμή των Συνδεδεμένων Ενισχύσεων και των Οικολογικών Σχημάτων.

Κτηνοτρόφος, τα στοιχεία του οποίου βρίσκονται στη διάθεση του Thessalikigi.gr, έλαβε περίπου 1.300 ευρώ συνδεδεμένη ενίσχυση. Από το ποσό αυτό παρακρατήθηκαν 240 ευρώ λόγω αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών του έτους 2023.

Το εξοργιστικό στοιχείο είναι ότι στο ποσό αυτό επιβλήθηκε τόκος 1,27%.

Ακόμη πιο προκλητικό είναι το γεγονός ότι στην καρτέλα ενημέρωσης αναγράφεται ρητά στις παρατηρήσεις:

«Υπαιτιότητα του κράτους».

Δηλαδή η ίδια η διοίκηση αναγνωρίζει ότι η ευθύνη ανήκει στο κράτος και παρ’ όλα αυτά επιβάλλεται οικονομική επιβάρυνση στον παραγωγό.

Αν αυτό δεν είναι «χαράτσι», τότε πώς μπορεί να χαρακτηριστεί;

Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ αποκαλύπτουν το μέγεθος του προβλήματος

Τα ποσά που έχουν ανακτηθεί τα τελευταία χρόνια είναι εντυπωσιακά και αποτυπώνουν το εύρος του προβλήματος που δημιούργησαν οι προβληματικές πληρωμές.

Τα παραπάνω στοιχεία μεταφράζονται σε εκατοντάδες χιλιάδες παραγωγούς που βρέθηκαν αντιμέτωποι με καταλογισμούς, συμψηφισμούς και επιστροφές χρημάτων.

Ένα ερώτημα που απαιτεί απάντηση

Υπάρχει όμως ένα πολύ συγκεκριμένο ερώτημα που οφείλουν να απαντήσουν δημόσια το ΥΠΑΑΤ και η ΑΑΔΕ.

Οι παραγωγοί οι οποίοι επέστρεψαν αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά έτους 2023, από τις  21 Μαΐου και μετά, και για τους οποίους πραγματοποιήθηκε συμψηφισμός, τα ποσά που θα επιστραφούν στο ακέραιο στην επόμενη προγραμματισμένη πληρωμή, έως τις 30 Ιουνίου 2026, όπως αναφέρει η ΑΑΔΕ, θα επιστραφούν εντόκως;

Διότι εάν το κράτος θεωρεί δίκαιο να επιβάλλει τόκους όταν ανακτά χρήματα από τους αγρότες, τότε η ίδια λογική επιβάλλει να καταβάλει τόκους όταν επιστρέφει χρήματα που παρακράτησε.

Οτιδήποτε διαφορετικό συνιστά εφαρμογή δύο διαφορετικών κανόνων: ενός αυστηρού για τους παραγωγούς και ενός προνομιακού για το Δημόσιο.

Να βγάλουν από τη μύγα ξίγκι

Μετά από επτά χρόνια προβληματικών πληρωμών, αλλεπάλληλων διορθώσεων, συμψηφισμών και ατελείωτης ταλαιπωρίας των αγροτών, η εικόνα που εκπέμπουν ΥΠΑΑΤ και ΑΑΔΕ είναι αποκαρδιωτική.

Αντί να απολογούνται για τα διαχρονικά λάθη του συστήματος πληρωμών, φτάνουν στο σημείο να επιβάλλουν τόκους ακόμη και σε περιπτώσεις όπου οι ίδιοι αναγνωρίζουν κρατική υπαιτιότητα.

Κοντολογίς, το ΥΠΑΑΤ διά της ΑΑΔΕ φαίνεται πως επιχειρεί κυριολεκτικά «να βγάλει από τη μύγα ξίγκι», φορτώνοντας στους αγρότες το κόστος των δικών του αστοχιών.