ΕΝΑΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΣ ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΟΣ : ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΜΕ ΕΥΛΑΒΕΙΑ ΧΩΡΙΣ ΛΙΤΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΛΟΥΣ ΠΙΣΤΟΥΣ

Παναγία Τήνου: Την τιμητική της έχει σήμερα η Τήνος ανήμερα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, με τον εορτασμό να γίνεται με διαφορετικό τρόπο από ό,τι έχουμε συνηθίσει έως τώρα, λόγω κοροναϊού

Την τιμητική της έχει σήμερα η Τήνος ανήμερα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, με τον εορτασμό να γίνεται με διαφορετικό τρόπο από ό,τι έχουμε συνηθίσει έως τώρα, λόγω κοροναϊού.

Ένας διαφορετικός Δεκαπενταύγουστος, ένα διαφορετικό «Πάσχα του καλοκαιριού» με την παρουσία του κόσμου να είναι αισθητά μειωμένη. Οι αποστάσεις τηρούνται ευλαβικά, ενώ μέσα στο ναό μπορούν να βρίσκονται ταυτόχρονα μόνο 60 άτομα. Στο σημείο υπάρχει ισχυρή αστυνομική παρουσία για τον έλεγχο της τήρησης των μέτρων. Ο κόσμος είναι περιορισμένος, ενώ φαίνεται να συμμορφώνεται στα μέτρα. Υπενθυμίζεται ότι φέτος η λιτανεία της εικόνας δε θα πραγματοποιηθεί.

Τι θα ισχύει στους ναούς σήμερα

Όπως ακριβώς είχε συμβεί και με τον εορτασμό του Πάσχα, «φέτος και αυτή ή μέρα θα είναι διαφορετική», τόνισε, την Παρασκευή, κατά την έκτακτη ενημέρωση ο υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας, δείχνοντας ότι ο εορτασμός της της Κοιμήσεως της Θεοτόκου θα πραγματοποιηθεί διαφορετικά από τις άλλες χρονιές. «Θα την γιορτάσουμε όπως επιβάλλουν οι συνθήκες τηρώντας κανόνες που συνιστούν οι ειδικοί και τόνισε ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος σε πρόσφατη δήλωση του», επεσήμανε.

Συγκεκριμένα, ισχύει:

• Περιορισμός του ενός ατόμου ανά 5 τ.μ. με ελάχιστη απόσταση 1,5 μέτρων εντός των ναών.
• Για τους ναούς άνω των 500 τ.μ. ισχύει ο μέγιστος αριθμός των 100 ατόμων.
•  Υποχρεωτική χρήση μάσκα εντός των ναών
• Αυστηρή σύσταση για χρήση μάσκας και εκτός των ναών, όπου δεν μπορούν να τηρηθούν οι αποστάσεις.

Προβληματισμός για τον συνωστισμό έξω από τις εκκλησίες

Μπορεί τα νέα μέτρα να βρίσκονται σε ισχύ, ωστόσο, επικρατεί προβληματισμός σχετικά με τον συνωστισμό που ενδεχομένως θα υπάρξει έξω από τις εκκλησίες καθώς σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας και εκκλησίες που εορτάζουν αναμένεται να υπάρξει μεγάλη συγκέντρωση κόσμου έξω από τους ναούς.

Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά, στην Τραπεζούντα

Άξιο λόγου είναι ότι σήμερα τελείται Θεία Λειτουργία στην Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά, στην Τραπεζούντα, καθώς δόθηκε άδεια από τις υγειονομικές αρχές της Τουρκίας. Την πανηγυρική λειτουργία του Δεκαπενταύγουστου θα τελέσουν ο μητροπολίτες Καλλιουπόλεως και Μαδύτου Στέφανος, Σηλυβρίας Μάξιμος και Ζάμπιας Ιωάννης, ιεράρχης του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Ωστόσο, δεν θα πραγματοποιηθούν εορταστικές εκδηλώσεις, στο πλαίσιο των μέτρων για την προστασία του Κλήρου και των προσκυνητών από την πανδημία του κορωνοϊού. Το ιστορικό μοναστήρι άνοιξε έπειτα από πέντε χρόνια εργασιών αναστήλωσης, ενώ πέρυσι τον Μάιο είχε ανοίξει μόνο ένα μέρος της Παναγίας Σουμελά, καθώς δεν είχαν καθαριστεί και στηριχθεί με ειδικό συρματόπλεγμα όλοι οι βράχοι, έκτασης 16.000 τ.μ., που το «απειλούσαν». Η ιστορική μονή της Παναγίας Σουμελά και η Αγία Σοφία στην Τραπεζούντα αποτελούν τα πλέον επισκέψιμα μνημεία στον Πόντο.

Ι.Μ. Παναγίας Σουμελά, στο Βέρμιο

Ως συνέχεια της ομώνυμης μονής στον Πόντο, στις πλαγιές του Βερμίου, κοντά στο χωριό Καστανιά, βρίσκεται η Ι.Μ. Παναγίας Σουμελά. Το προσκύνημα είναι πανελλήνιας ακτινοβολίας και παγκόσμιας φήμης, όπου πλήθος πιστών συρρέει για να γονατίσει στην εικόνα Της. Στην Παναγία Σουμελά, σύμβολο της ποντιακής πίστης, πανελλήνιο προσκύνημα αποτελούν η εικόνα της Παναγιάς, έργο του Ευαγγελιστή Λουκά, ο σταυρός του αυτοκράτορα Εμμανουήλ Κομνηνού και το ιερό ευαγγέλιο του πατρός Χριστοφόρου, επίσης δώρο του αυτοκράτορα Δαυίδ του Κομνηνού.

Η Μεγαλόχαρη της Τήνου

Στην Τήνο, όπου γίνεται το μεγαλύτερο προσκύνημα, ο εορτασμός της Παναγίας καθιερώθηκε με Βασιλικό Διάταγμα του 1836 να είναι οκταήμερος και να διαρκεί έως τα «εννιάμερα της Θεοτόκου», στις 23 Αυγούστου, όταν σε ατμόσφαιρα συγκίνησης ψάλλονται ύμνοι και εγκώμια, μπροστά στον επιτάφιο και την εικόνα. Ανήμερα της εορτής, όπως και φέτος, γίνεται Αρχιερατική Λειτουργία, στον ναό της Μεγαλόχαρης, προεξάρχοντος του μητροπολίτη Σύρου, και Τήνου Δωροθέου και ακολουθούν επιμνημόσυνη δέηση και καταθέσεις στεφάνων στο σημείο που τορπιλίστηκε το «Έλλη», στις 15 Αυγούστου 1940. Αν και η εκκλησία είναι αφιερωμένη στον Ευαγγελισμό και όχι στην Κοίμηση της Θεοτόκου, η προσοχή των Πανελλήνων είναι στραμμένη στη Τήνο, λόγω του εν λόγω τορπιλισμού που σήμανε την έναρξη του πολέμου για την Ελλάδα.

Παναγία της Εκατονταπυλιανής, στην Πάρο

Στην Πάρο γιορτάζει η Παναγία της Εκατονταπυλιανής. Ο ναός της, για τον οποίο υπάρχουν δύο ονομασίες, «Καταπολιανή» και «Εκατονταπυλιανή», βρίσκεται στην πρωτεύουσα του νησιού, Παροικιά. Σύμφωνα με την παράδοση, η Κατοπολιανή έχει ενενήντα εννέα φανερές πόρτες, ενώ η εκατοστή είναι κλειστή και δεν φαίνεται. Η πόρτα αυτή θα φανεί και θα ανοίξει όταν οι Έλληνες πάρουν την Πόλη. Άλλοι θρύλοι αναφέρονται στην Αγία Ελένη που, στον δρόμο για τους Άγιους Τόπους προκειμένου να βρει τον Τίμιο Σταυρό, έφτασε στην Πάρο και προσευχήθηκε σε έναν μικρό ναό που βρισκόταν στη θέση της Εκατονταπυλιανής. Κατά την προσευχή της έκανε τάμα ότι αν βρει τον Τίμιο Σταυρό θα χτίσει στη θέση αυτή έναν μεγάλο ναό.

Η προσευχή της εισακούστηκε. Βρήκε τον Τίμιο Σταυρό και, πραγματοποιώντας το τάμα της, ανήγειρε τον μεγαλόπρεπο ναό της Εκατονταπυλιανής, ο οποίος, όμως, στο μεγαλύτερο μέρος του καταστράφηκε, πιθανότατα από πυρκαγιά, και ανακατασκευάστηκε επί Ιουστινιανού, στα μέσα του 6ου αι. Φημολογείται, επίσης, ότι το τάμα της Αγίας Ελένης ολοκλήρωσε ο γιος της Άγιος Κωνσταντίνος, αυτοκράτορας του Βυζαντίου, καθώς η ίδια δεν πρόλαβε.

«Έχει μια λύπη η δέησή μας, από έναν παιδικό καιρό που ξανάνθισε μια τρυφερότητα νησιώτικης ακρογιαλιάς που καθρεφτίζει τους οικτιρμούς σου. Κατέβα από τους λόφους, φέρε την πηγή του ελέους σου, ν’ αναβλύσει πλάι στην πληγή μας. Μάζεψε πάλι εκ περάτων τα μηνύματα της χαράς, φόρτωσέ τα πάνω σε δειλινές καμπάνες που σημαίνουν την Παράκληση και φέρ’ τα να τα καρφώσεις στεφάνι στην πόρτα μας», -Δέηση του Δεκαπενταύγουστου-, Ματθαίος Μουντές.

Χείμαρρος συναισθημάτων κατακλύζει σήμερα, τον ιερό Δεκαπενταύγουστο, τους πιστούς της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας που συρρέουν, υπό τη σκιά της πανδημίας του κοροναΐού και των επιβεβλημένων μέτρων προστασίας τους, στα κατά τόπους προσκυνήματα για να τιμήσουν την Κοίμηση της Θεοτόκου, αλλά και την ανάσταση και τη μετάστασή της προς τον Τριαδικό Θεό για να ζήσει αιώνια στη Βασιλεία των ουρανών.

Ο θάνατος του πρώτου και μοναδικού ανθρώπου, του πρώτου θεώμενου ανθρώπινου όντος που βιώνει την αιώνια μακαριότητα, είναι η μεγαλύτερη Θεομητορική εορτή της Χριστιανοσύνης και το πνευματικό κέντρο των χριστιανών την περίοδο του καλοκαιριού.

Η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου γιορτάζεται φέτος με λιγότερο εμφατικό τρόπο, καθότι θα εκλείψουν οι λιτανείες της εικόνας Της εν πομπή και οι απανταχού προσκυνητές θα αρκεστούν μόνο να μαρτυρήσουν την πίστη τους στο πρόσωπο της μητέρας του Θεανθρώπου και να την ικετέψουν να μεσολαβήσει στον Υιό της για τη σωτηρία της ψυχής τους:

«Εν τη Γεννήσει την παρθενίαν εφύλαξας, εν τη Κοιμήσει τον κόσμον ου κατέλιπες Θεοτόκε· μετέστης προς την ζωήν, μήτηρ υπάρχουσα της ζωής, και ταις πρεσβείαις ταις σαις λυτρουμένη, εκ θανάτου τας ψυχάς ημών».

Με ευλάβεια, κατάνυξη αλλά και την απαραίτητη προσοχή λόγω της πανδημίας, οι πιστοί θα προστρέξουν στα αμέτρητα προσκυνήματα της Παναγίας, προκειμένου να απευθύνουν προσευχή, παράκληση και να αποτίσουν τιμή προς τη Θεοτόκο.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος θα προεξάρχει σήμερα της Θείας Λειτουργίας στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στη γενέτειρά του, την Ίμβρο, η οποία θα τελεστεί με ιδιαίτερη λαμπρότητα, ενώ ο Προκαθήμενος της Ελλαδικής Εκκλησίας Ιερώνυμος θα χοροστατήσει στις 7:30 του Όρθρου και της Πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας στον Ι.Ν. της Θεοτόκου Χρυσοσπηλαιωτίσσης (Αιόλου 60).

Περιβόητοι εορτασμοί

Ιερά μονή Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα

Άξιο λόγου είναι ότι σήμερα τελείται Θεία Λειτουργία στην Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα, καθώς δόθηκε άδεια από τις υγειονομικές αρχές της Τουρκίας. Την πανηγυρική λειτουργία του Δεκαπενταύγουστου θα τελέσουν ο μητροπολίτες Καλλιουπόλεως και Μαδύτου Στέφανος, Σηλυβρίας Μάξιμος και Ζάμπιας Ιωάννης, ιεράρχης του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Ωστόσο, δε θα πραγματοποιηθούν εορταστικές εκδηλώσεις, στο πλαίσιο των μέτρων για την προστασία του Κλήρου και των προσκυνητών από την πανδημία του κοροναϊού.
Το ιστορικό μοναστήρι άνοιξε έπειτα από πέντε χρόνια εργασιών αναστήλωσης, ενώ πέρσι το Μάιο είχε ανοίξει μόνο ένα μέρος της Παναγίας Σουμελά, καθώς δεν είχαν καθαριστεί και στηριχθεί με ειδικό συρματόπλεγμα όλοι οι βράχοι, έκτασης 16.000 τ.μ., που το «απειλούσαν». Η ιστορική μονή της Παναγίας Σουμελά και η Αγία Σοφία στην Τραπεζούντα αποτελούν τα πλέον επισκέψιμα μνημεία στον Πόντο.

Ιερά μονή Παναγίας Σουμελά στο Βέρμιο

Ως συνέχεια της ομώνυμης μονής στον Πόντο, στις πλαγιές του Βερμίου, κοντά στο χωριό Καστανιά, βρίσκεται η ιερά μονή Παναγίας Σουμελά. Το προσκύνημα είναι πανελλήνιας ακτινοβολίας και παγκόσμιας φήμης, όπου πλήθος πιστών συρρέει για να γονατίσει στην εικόνα Της. Στην Παναγία Σουμελά, σύμβολο της ποντιακής πίστης, πανελλήνιο προσκύνημα αποτελούν η εικόνα της Παναγιάς, έργο του Ευαγγελιστή Λουκά, ο σταυρός του αυτοκράτορα Εμμανουήλ Κομνηνού και το ιερό ευαγγέλιο του πατρός Χριστοφόρου, επίσης δώρο του αυτοκράτορα Δαυίδ του Κομνηνού.

Η Μεγαλόχαρη της Τήνου

Στην Τήνο, όπου γίνεται το μεγαλύτερο προσκύνημα, ο εορτασμός της Παναγίας καθιερώθηκε με Βασιλικό Διάταγμα του 1836 να είναι οκταήμερος και να διαρκεί έως τα «εννιάμερα της Θεοτόκου», στις 23 Αυγούστου, όταν σε ατμόσφαιρα συγκίνησης ψάλλονται ύμνοι και εγκώμια, μπροστά στον επιτάφιο και την εικόνα. Ανήμερα της εορτής, όπως και φέτος, γίνεται Αρχιερατική Λειτουργία στο ναό της Μεγαλόχαρης, προεξάρχοντος του μητροπολίτη Σύρου και Τήνου Δωροθέου και ακολουθούν επιμνημόσυνη δέηση και καταθέσεις στεφάνων στο σημείο όπου τορπιλίστηκε το εύδρομον «Έλλη», στις 15 Αυγούστου 1940. Αν και η εκκλησία είναι αφιερωμένη στον Ευαγγελισμό και όχι στην Κοίμηση της Θεοτόκου, η προσοχή των Πανελλήνων είναι στραμμένη στην Τήνο, λόγω του τορπιλισμού που σήμανε την έναρξη του πολέμου για την Ελλάδα.

Παναγία της Εκατονταπυλιανής στην Πάρο

Στην Πάρο γιορτάζει η Παναγία της Εκατονταπυλιανής. Ο ναός της, για τον οποίο υπάρχουν δύο ονομασίες, «Καταπολιανή» και «Εκατονταπυλιανή», βρίσκεται στην πρωτεύουσα του νησιού, Παροικιά. Σύμφωνα με την παράδοση, η Καταπολιανή έχει ενενήντα εννέα φανερές πόρτες, ενώ η εκατοστή είναι κλειστή και δε φαίνεται. Η πόρτα αυτή θα φανεί και θα ανοίξει όταν οι Έλληνες πάρουν την Πόλη. Άλλοι θρύλοι αναφέρονται στην Αγία Ελένη, που στο δρόμο για τους Άγιους Τόπους, προκειμένου να βρει τον Τίμιο Σταυρό, έφτασε στην Πάρο και προσευχήθηκε σε ένα μικρό ναό που βρισκόταν στη θέση της Εκατονταπυλιανής. Κατά την προσευχή της έκανε τάμα ότι, αν βρει τον Τίμιο Σταυρό, θα χτίσει στη θέση αυτή ένα μεγάλο ναό. Η προσευχή της εισακούστηκε. Βρήκε τον Τίμιο Σταυρό και, πραγματοποιώντας το τάμα της, ανήγειρε το μεγαλόπρεπο ναό της Εκατονταπυλιανής, ο οποίος όμως, στο μεγαλύτερο μέρος του καταστράφηκε, πιθανότατα από πυρκαγιά, και ανακατασκευάστηκε επί Ιουστινιανού, στα μέσα του 6ου αιώνα. Φημολογείται, επίσης, ότι το τάμα της Αγίας Ελένης ολοκλήρωσε ο γιος της Άγιος Κωνσταντίνος, αυτοκράτορας του Βυζαντίου, καθώς η ίδια δεν πρόλαβε.

«Έχει μια λύπη η δέησή μας, από έναν παιδικό καιρό που ξανάνθισε μια τρυφερότητα νησιώτικης ακρογιαλιάς που καθρεφτίζει τους οικτιρμούς σου.
Κατέβα από τους λόφους, φέρε την πηγή του ελέους σου, ν’ αναβλύσει πλάι στην πληγή μας.
Μάζεψε πάλι εκ περάτων τα μηνύματα της χαράς, φόρτωσέ τα πάνω σε δειλινές καμπάνες που σημαίνουν την Παράκληση και φέρ’ τα να τα καρφώσεις στεφάνι στην πόρτα μας»

Δέηση του Δεκαπενταύγουστου, Ματθαίος Μουντές.

(Πηγή πληροφοριών: ΑΠΕ – ΜΠΕ)