Επιτραπέζια ελιά: Με το βλέμμα στη νέα σοδειά – Τι δείχνουν οι πρώτες εκτιμήσεις

Με τη συγκομιδή του πράσινου ελαιόκαρπου να βρίσκεται προ των πυλών, η νέα ελαιοκομική περίοδος 2026/27 ανοίγει με συγκρατημένη αισιοδοξία, αλλά και

93

Με τη συγκομιδή του πράσινου ελαιόκαρπου να βρίσκεται προ των πυλών, η νέα ελαιοκομική περίοδος 2026/27 ανοίγει με συγκρατημένη αισιοδοξία, αλλά και σημαντικές προκλήσεις για τον κλάδο της επιτραπέζιας ελιάς.

Στην ευρεία τηλεδιάσκεψη που πραγματοποίησαν στις 9 Σεπτεμβρίου οι εκπρόσωποι των φορέων-μελών της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Επιτραπέζιας Ελιάς (ΔΟΕΠΕΛ), με συμμετοχή εκπροσώπων από τις βασικότερες ελαιοπαραγωγικές περιοχές και από ολόκληρη την αλυσίδα του κλάδου, τέθηκαν επί τάπητος οι εκτιμήσεις για τη νέα παραγωγή, τα αποθέματα, την πορεία των εξαγωγών και τα διαχρονικά προβλήματα που πιέζουν παραγωγούς και επιχειρήσεις.

Ελαφρώς μειωμένη η παραγωγή

Οι μέχρι σήμερα εκτιμήσεις της ηρτημένης εσοδείας πράσινου ελαιόκαρπου, κυρίως για τις ποικιλίες «Χαλκιδική» και «Αμφίσσης», εμφανίζονται ελαφρώς μειωμένες σε σχέση με την περσινή περίοδο.

Η μείωση είναι περισσότερο αισθητή στην ποικιλία «Αμφίσσης», η οποία, ωστόσο, παρουσιάζει ιδιαίτερα καλά ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Εφόσον οι καιρικές συνθήκες παραμείνουν ευνοϊκές στο κρίσιμο επόμενο διάστημα, η τελική παραγωγή πράσινου ελαιόκαρπου εκτιμάται ότι μπορεί να προσεγγίσει τα περσινά επίπεδα.

Κάλυψη των αναγκών και ενίσχυση της παραγωγής

Υπό κανονικές συνθήκες εξέλιξης της καλλιέργειας, μεγάλο μέρος της παραγωγής αναμένεται να κατευθυνθεί στην επιτραπέζια χρήση.

Οι εκτιμήσεις της ΔΟΕΠΕΛ δείχνουν ότι κατά την επόμενη περίοδο είναι δυνατόν να καλυφθούν οι ανάγκες της χώρας, τόσο σε επίπεδο εσωτερικής κατανάλωσης όσο και εξαγωγών.

Παράλληλα, οι νέες φυτεύσεις επιτραπέζιων ποικιλιών των τελευταίων ετών, και ιδιαίτερα της «Χαλκιδικής», εισέρχονται σταδιακά στην παραγωγή και αναμένεται τα επόμενα χρόνια να ενισχύσουν περαιτέρω το παραγωγικό δυναμικό της χώρας.

Ωστόσο, η αύξηση της παραγωγής θα πρέπει να συνοδεύεται από ισορροπία μεταξύ παραγωγής, αποθεμάτων, ζήτησης και εμπορίας.

«Αγκάθι» τα αυξημένα αποθέματα

Ένα από τα βασικά ζητήματα που απασχόλησαν την τηλεδιάσκεψη ήταν τα αυξημένα αποθέματα κατά την έναρξη της νέας ελαιοκομικής περιόδου.

Όπως επισημάνθηκε, σημαντικές ποσότητες αποκτήθηκαν με βάση εκτιμήσεις για διατήρηση υψηλών επιπέδων τιμών, γεγονός που έχει δημιουργήσει σήμερα διαφορετικές συνθήκες στην αγορά.

Η ΔΟΕΠΕΛ υπογραμμίζει την ανάγκη για πληρέστερη εκτίμηση των παραγόμενων ποσοτήτων και καλύτερη καταγραφή των αποθεμάτων, τόσο στις εγκαταστάσεις του μεταποιητικού τομέα όσο και στις ποσότητες που βρίσκονται στα χέρια των παραγωγών.

Οριακή υποχώρηση στις εξαγωγές

Προβληματισμό προκαλεί και η πορεία των ελληνικών εξαγωγών επιτραπέζιων ελιών.

Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που συζητήθηκαν στην τηλεδιάσκεψη, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφηκε, για πρώτη φορά μετά τη συνεχή ανοδική πορεία των προηγούμενων ετών, οριακή μείωση των εξαγωγών.

Η υποχώρηση ανήλθε σε 0,99% σε αξία και 2,25% σε όγκο, εξέλιξη που δημιουργεί προβληματισμό στους εκπροσώπους του δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα.

Έλλειψη εργατών και υψηλό κόστος

Σταθερά και εντεινόμενα παραμένουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η παραγωγή.

Η έλλειψη εργατών γης και ανθρώπινου δυναμικού, ιδιαίτερα εξειδικευμένων εργατών, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους περιοριστικούς παράγοντες για την ομαλή συγκομιδή του ελαιόκαρπου.

Παράλληλα, η έλλειψη εργατικών χεριών αυξάνει σημαντικά το κόστος συγκομιδής και, κατ’ επέκταση, το συνολικό κόστος παραγωγής.

Πίεση από το κόστος ενέργειας

Σημαντική επιβάρυνση προκαλεί και το υψηλό ενεργειακό κόστος, το οποίο επηρεάζει ολόκληρη την αλυσίδα της επιτραπέζιας ελιάς.

Η αύξηση του κόστους ενέργειας συμπαρασύρει το κόστος λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, μεταφορών, υλικών συσκευασίας και άλλων βασικών εισροών, σε ένα διεθνές περιβάλλον που παραμένει ιδιαίτερα ασταθές.

Η ΔΟΕΠΕΛ ζητά λύσεις

Η Εθνική ΔΟΕΠΕΛ έχει επανειλημμένα καταθέσει προτάσεις στα αρμόδια υπουργεία για την αντιμετώπιση των προβλημάτων του κλάδου.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει, οι προτάσεις αυτές μέχρι σήμερα δεν έχουν ληφθεί υπόψη.

Η νέα ελαιοκομική περίοδος ξεκινά, επομένως, με θετικές προοπτικές ως προς την παραγωγή και την ποιότητα, αλλά και με σημαντικές προκλήσεις που απαιτούν έγκαιρες παρεμβάσεις.

Η ισορροπία της αγοράς, η σωστή καταγραφή των αποθεμάτων, η διατήρηση της εξαγωγικής δυναμικής και η αντιμετώπιση του κόστους παραγωγής και της έλλειψης εργατών θα αποτελέσουν τα βασικά στοιχήματα για τον κλάδο της ελληνικής επιτραπέζιας ελιάς την περίοδο 2026/27.

Αναλυτικά, η ανακοίνωση της ΔΑΠΟΕΛ, έχει ως εξής:

«Στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 πραγματοποιήθηκε ευρεία τηλεδιάσκεψη εκπροσώπων των φορέων-μελών της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Επιτραπέζιας Ελιάς (ΔΟΕΠΕΛ), με τη συμμετοχή εκπροσώπων από τις βασικότερες ελαιοπαραγωγικές Περιφερειακές Ενότητες επιτραπέζιων ποικιλιών ελιάς και από όλους τους τομείς του κλάδου (πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή) για την τρέχουσα ελαιοκομική περίοδο 2026/27.

Με τη συγκομιδή του πράσινου ελαιόκαρπου να βρίσκεται “προ των πυλών”, η μέχρι σήμερα εκτιμήσεις της ηρτημένης εσοδείας πράσινου ελαιόκαρπου (“Χαλκιδική”, “Αμφίσσης”) παρουσιάζονται ελαφρώς μειωμένες σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, ιδίως για την ποικιλία “Αμφίσσης”, με ιδιαίτερα καλά ποιοτικά χαρακτηριστικά. Ωστόσο, υπό την προϋπόθεση ότι θα επικρατήσουν ευνοϊκές καιρικές συνθήκες κατά το επόμενο κρίσιμο διάστημα, η τελική παραγωγή για το σύνολο του πράσινου ελαιόκαρπου είναι πιθανό να φθάσει και τα περσινά επίπεδα.

Υπό κανονικές συνθήκες εξέλιξης της καλλιέργειας, η παραγωγή προβλέπεται να οδηγηθεί σε μεγάλο ποσοστό στην επιτραπέζια χρήση. Αναμένεται ότι κατά την επόμενη περίοδο θα καλυφθούν οι ανάγκες της χώρας (εξαγωγές/κατανάλωση).

Οι νέες φυτεύσεις ελαιόδεντρων επιτραπέζιων ποικιλιών των τελευταίων χρόνων που εισέρχονται σταδιακά στην παραγωγή (ιδίως της ποικιλίας “Χαλκιδικής”) τα επόμενα χρόνια θα ενισχύσουν περαιτέρω το παραγωγικό δυναμικό της χώρας. Η διασφάλιση, όμως, αυτής της προοπτικής προϋποθέτει ισορροπία μεταξύ παραγωγής, αποθεμάτων, ζήτησης και εμπορίας.

Βασικό χαρακτηριστικό της τρέχουσας ελαιοκομικής περιόδου κατά την έναρξη της, το οποίο συζητήθηκε στην τηλεδιάσκεψη, είναι τα αυξημένα αποθέματα τα οποία αποκτήθηκαν από λανθασμένες εκτιμήσεις σε υψηλά επίπεδα τιμών.  Συζητήθηκε η ανάγκη για την πληρέστερη εκτίμηση των παραγόμενων ποσοτήτων και την πληρέστερη καταγραφή των αποθεμάτων τόσο στις εγκαταστάσεις του μεταποιητικού τομέα όσο και στα χέρια των ελαιοπαραγωγών.

Εκφράστηκε προβληματισμός από τα μέλη του δευτερογενή και τριτογενή τομέα για το γεγονός ότι, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, πρώτη φορά μετά την συνεχή ανοδική εξαγωγική πορεία παρουσιάζεται οριακή μείωση στις εξαγωγές επιτραπέζιων ελιών τόσο σε αξία (0,99%), όσο και σε όγκο (2,25%).

Διαχρονικά και εντεινόμενα προβλήματα παραμένουν:

• η έλλειψη εργατών γης, ανθρώπινου δυναμικού και ιδιαίτερα εξειδικευμένων εργατών, που αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους περιοριστικούς παράγοντες για την ομαλή συγκομιδή του ελαιόκαρπου των επιτραπέζιων ποικιλιών και αυξάνει σημαντικά το κόστος συγκομιδής και παραγωγής του προϊόντος,
• το υψηλό κόστος ενέργειας που επιβαρύνει το σύνολο του κλάδου και συμπαρασύρει σε αυξήσεις το κόστος των λιπασμάτων, των φυτοφάρμακων, των μεταφορών, των υλικών συσκευασίας, κ.α., ως αποτέλεσμα του συνεχούς και δυσμενώς μεταβαλλόμενου διεθνούς περιβάλλοντος.

Η Εθνική ΔΟΕΠΕΛ έχει διατυπώσει επανειλημμένα προτάσεις της στα αρμόδια Υπουργεία, οι οποίες μέχρι σήμερα δεν έχουν ληφθεί υπ’ όψιν.»