Σε προορισμό όχι μόνο για διακοπές και επενδύσεις αλλά, ολοένα και περισσότερο, για μόνιμη εγκατάσταση Ισραηλινών, εξελίσσεται η Κύπρος, σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ που δημοσιεύει σήμερα η Deutsche Welle.

Το γερμανικό μέσο καταγράφει την αυξανόμενη παρουσία Ισραηλινών στο νησί, τις αγορές ακινήτων και τις μεγάλες επενδύσεις ισραηλινών συμφερόντων, αλλά και την πολιτική συζήτηση που έχει αναπτυχθεί στην Κύπρο για τις επιπτώσεις στην αγορά κατοικίας, τις τιμές γης και την έκταση των αγορών από υπηκόους τρίτων χωρών.

Όπως σημειώνει η DW, η αβεβαιότητα στο Ισραήλ μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 και τους πολέμους που ακολούθησαν έχει ωθήσει περισσότερους Ισραηλινούς να βλέπουν πλέον την Κύπρο ως μια εναλλακτική επιλογή σε περίπτωση περαιτέρω επιδείνωσης της κατάστασης στη χώρα τους.

Η Κύπρος ως «Plan B»

Ισραηλινοί που μίλησαν στη Deutsche Welle υπό καθεστώς ανωνυμίας περιγράφουν χαρακτηριστικά την Κύπρο ως ένα πιθανό «Plan B».

Ένας από αυτούς, ο οποίος αγόρασε πρόσφατα κατοικία σε μεγάλο οικιστικό συγκρότημα στην επαρχία Λεμεσού, ανέφερε ότι επιθυμεί να έχει μια δεύτερη επιλογή σε περίπτωση που η κατάσταση στο Ισραήλ γίνει δυσκολότερη.

Άλλος Ισραηλινός στάθηκε στην εγγύτητα των δύο χωρών, σημειώνοντας ότι η Κύπρος απέχει μόλις περίπου 40 λεπτά αεροπορικώς και διαθέτει παρόμοιο κλίμα και τοπίο. Τρίτος συνέδεσε την εγκατάστασή του με την επιχειρηματική δραστηριότητα, αναφέροντας ότι αρκετές ισραηλινές εταιρείες έχουν μεταφέρει μέρος των εργασιών τους στην Κύπρο, διευκολύνοντας έτσι την πρόσβασή τους στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

3.000 οικογένειες και χιλιάδες ακίνητα

Σύμφωνα με εκτιμήσεις ισραηλινών μέσων που επικαλείται η Deutsche Welle, τουλάχιστον 3.000 ισραηλινές οικογένειες ζουν σήμερα μόνιμα στην Κύπρο, ενώ ο αριθμός τους αυξάνεται κατά μερικές εκατοντάδες κάθε χρόνο.

Παράλληλα, δημοσιεύματα στο Ισραήλ κάνουν λόγο για πολύ μεγαλύτερο αριθμό Ισραηλινών που διαθέτουν ακίνητη περιουσία στην Κύπρο χωρίς να διαμένουν μόνιμα στο νησί. Η Israel Hayom, σύμφωνα με το DW, έχει ανεβάσει τον αριθμό αυτό περίπου στις 20.000.

Στοιχεία του κυπριακού Κτηματολογίου που παρουσιάστηκαν στη Βουλή δείχνουν, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ότι μόνο στις επαρχίες Λάρνακας, Πάφου και Λεμεσού, μεταξύ 2021 και 2024, καταγράφηκαν 3.851 μεταβιβάσεις ακινήτων και πωλητήρια συμβόλαια με Ισραηλινούς αγοραστές.

Από ξενοδοχεία μέχρι ολόκληρο εγκαταλελειμμένο χωριό

Το ισραηλινό ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν περιορίζεται σε διαμερίσματα και εξοχικές κατοικίες. Η Deutsche Welle καταγράφει τις επενδύσεις της ισραηλινής ξενοδοχειακής Fattal, οι οποίες εκτιμάται ότι ανέρχονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και περιλαμβάνουν ξενοδοχειακές μονάδες σε Λεμεσό, Πάφο και Λάρνακα.

Στη Λάρνακα γίνεται επίσης αναφορά στην ανάπλαση του ιστορικού Palm Beach, επένδυση άνω των €110 εκατ., καθώς και στο έργο Aqua Residences, ύψους περίπου €40 εκατ., που προβλέπει την κατασκευή δύο πύργων 15 ορόφων στην παραλιακή περιοχή.

Στη Λεμεσό, το DW στέκεται ακόμη στο σχέδιο Ισραηλινού επενδυτή για αναβίωση της εγκαταλελειμμένης κοινότητας Τρόζενα, μέσω αποκατάστασης περίπου 60 κατοικιών και δημιουργίας τουριστικών εγκαταστάσεων, χώρου κατασκήνωσης και οινοποιείου.

Το συγκεκριμένο έργο, σύμφωνα με το γερμανικό μέσο, βρίσκεται σε περιοχή Natura 2000 και έχει προκαλέσει αντιδράσεις και έρευνα των αρμόδιων αρχών, καθώς μέρος των εργασιών φέρεται να ξεκίνησε χωρίς τις απαιτούμενες πολεοδομικές και οικοδομικές άδειες.

Συναγωγές, kosher εστιατόρια και σχολείο 1.500 μαθητών

Παράλληλα με τις επενδύσεις, η αυξανόμενη μονιμότητα της ισραηλινής παρουσίας γίνεται, σύμφωνα με το DW, όλο και περισσότερο ορατή στην καθημερινότητα.

Στη Λάρνακα, τη Λεμεσό και την Πάφο έχουν αναπτυχθεί χώροι λατρείας, επιχειρήσεις και υπηρεσίες που απευθύνονται στην ισραηλινή κοινότητα, μεταξύ των οποίων και εστιατόρια kosher.

Στους κυπριακούς δρόμους έχουν εμφανιστεί ακόμη και διαφημίσεις στα εβραϊκά, όπως και οι πρόσφατες προεκλογικές πινακίδες του κόμματος του Γκάντι Άιζενκοτ που απευθύνονταν σε Ισραηλινούς ψηφοφόρους.

Το DW χαρακτηρίζει ως ίσως την πιο χαρακτηριστική ένδειξη μόνιμης εγκατάστασης το σχεδιαζόμενο ιδιωτικό εβραϊκό σχολείο στα Πολεμίδια, το οποίο προβλέπεται να μπορεί να φιλοξενήσει μέχρι και 1.500 μαθητές.

Η συζήτηση έφτασε στη Βουλή

Η αυξανόμενη ξένη παρουσία στην αγορά ακινήτων έχει ήδη μετατραπεί σε πολιτικό ζήτημα, αναφέρει το δημοσίευμα.

Το DW αναφέρεται στις τοποθετήσεις του ΓΓ του ΑΚΕΛ Στέφανου Στεφάνου, ο οποίος έχει εκφράσει ανησυχίες για ανεξέλεγκτες πωλήσεις γης σε ξένους, καθώς και στον ευρωβουλευτή και επικεφαλής της Άμεσης Δημοκρατίας Φειδία Παναγιώτου, ο οποίος έχει υποστηρίξει ότι δημιουργείται υπερβολική εξάρτηση της κυπριακής οικονομίας από ισραηλινά κεφάλαια.

Ο πρέσβης του Ισραήλ στην Κύπρο Oren Anolik έχει απορρίψει τους ισχυρισμούς περί υπερβολικής ισραηλινής επιρροής, υποστηρίζοντας ότι οι Ισραηλινοί που ζουν και δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά στην Κύπρο έχουν ενταχθεί στον κοινωνικό και οικονομικό ιστό του νησιού. Έχει παράλληλα προειδοποιήσει ότι η στοχοποίηση συγκεκριμένης εθνικότητας μπορεί να ενισχύσει αντισημιτικά στερεότυπα.

Το ζήτημα βρίσκεται πλέον και ενώπιον της Βουλής, με ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ να έχουν καταθέσει προτάσεις που αφορούν περιορισμούς στις αγορές γης από υπηκόους τρίτων χωρών.

Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Νίκος Γεωργίου δήλωσε στη Deutsche Welle ότι οι αγορές γης από ξένους έχουν τα τελευταία χρόνια φτάσει, κατά την εκτίμησή του, σε πρωτοφανή επίπεδα, με επιπτώσεις στη δημογραφία, στις αξίες γης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας. Διευκρίνισε παράλληλα ότι η πρότασή του δεν στρέφεται εναντίον συγκεκριμένης χώρας ή των πολιτών της.

Από πλευράς ΑΚΕΛ, ο βουλευτής Γιώργος Κουκουμάς συνέδεσε τις μαζικές αγορές ακινήτων από ξένους με την αύξηση των τιμών αγοράς και ενοικίασης κατοικίας, ενώ αναφέρθηκε και στις ανησυχίες που εκφράζονται ειδικότερα για την έκταση των ισραηλινών επενδύσεων στην Κύπρο.

Το γερμανικό μέσο παραλληλίζει τη σημερινή συζήτηση με την περίοδο της μεγάλης εισροής ρωσικών κεφαλαίων μετά την οικονομική κρίση του 2013, επισημαίνοντας ότι η Κύπρος βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με το ερώτημα πώς μπορεί να συνδυάσει την προσέλκυση ξένων επενδύσεων με τις ανησυχίες για την αγορά κατοικίας, τη γη και την έκταση της οικονομικής εξάρτησης από κεφάλαια συγκεκριμένων χωρών.