Στις δεκαετίες του 1950, του 1960, του 1970, ακόμη και του 1980, στη Θεσσαλονίκη ήταν σύνηθες σε κάθε πολυκατοικία που κατασκευαζόταν να δημιουργούνται δυο - τρία ισόγεια καταστήματα, τα οποία συνήθως κρατούσαν οι εργολάβοι για εκμετάλλευση, ή τα πωλούσαν. Στην πάροδο των ετών η εμπορικότητα των καταστημάτων αυτών, ειδικά αν επρόκειτο για καταστήματα που βρίσκονταν σε συνοικιακούς δρόμους, εξανεμίστηκε με αποτέλεσμα πολλά από αυτά να μείνουν στα αζήτητα ακόμη και για δεκαετίες, με τη φθορά του χρόνου να αφήνει βαθιά το αποτύπωμα της. Μετά το τέλος της οικονομικής κρίσης ένα παράθυρο για την επόμενη ημέρα αυτών των ακινήτων άρχισε να ανοίγει, με τους ιδιοκτήτες τους, ή όσους τελικά τα αγόρασαν σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές, να προχωρούν στην αναγέννηση τους.

Σταδιακά κενά και παρηκμασμένα ισόγεια καταστήματα που βρίσκονται διάσπαρτα σε συνοικίες του κέντρου, αλλά και ανατολικά της πόλης, μετατράπηκαν σε κατοικίες είτε βραχυχρόνιας, είτε μακροχρόνιας μίσθωσης. Καταστήματα μετατράπηκαν σε loft, κάποια εξ αυτών, ιδιαίτερης αισθητικής, γεγονός που ώθησε ολοένα και περισσότερους ιδιώτες και κατασκευαστές να στραφούν σε αυτή την επιλογή.

Αντίδοτο στην στεγαστική κρίση;

Στο μεταξύ, η έλλειψη διαθέσιμου αποθέματος κατοικιών και οι σαφώς χαμηλότερες τιμές πώλησης ενεργοποίησαν, και σε κάποιες περιπτώσεις συνεχίζουν να το κάνουν, τα αντανακλαστικά ξένων επενδυτών προκειμένου να συμμετέχουν στη δημιουργία της νέας επιλογής κατοικίας.

«Τα περισσότερα από αυτά τα ακίνητα είναι, σήμερα, κλειστά. Δεν υπάρχει ζήτηση. Δυστυχώς όπως φαίνεται είναι καταδικασμένα στην απραξία. Στο κέντρο της πόλης έχει πλέον σταματήσει η μετατροπή παλιών καταστημάτων σε κατοικίες», σχολιάζει ο α΄ αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων (ΠΟΣΜΑΣ), Κώστας Γεωργάκος υπογραμμίζοντας πως παρά το γεγονός πως η τιμή μίσθωσης για ένα τέτοιου τύπου ακίνητο είναι σημαντικά χαμηλότερη, έως και 150 ευρώ, από ένα διαμέρισμα σε όροφο  πολυκατοικίας, εντούτοις λόγω της έλλειψης φωτισμού, ασφάλειας αλλά και ιδιωτικότητας, δεν προτιμώνται. Ενδεικτικά ένα ισόγειο διαμέρισμα νοικιάζεται 350 έως 400 ευρώ όταν ένα διαμέρισμα σε όροφο αντίστοιχων χαρακτηριστικών (τμ, ανακαινισμένο) μισθώνεται 500 ευρώ και άνω.

Τι έγινε με τα Airbnb στο κέντρο της Θεσσαλονίκης

Θα πρέπει να σημειωθεί πως, πλέον, το «παράθυρο» για τη μετατροπή καταστημάτων σε κατοικίες βραχυχρόνιας μίσθωσης στο κέντρο της πόλης και δη στο Α ´ Διαμέρισμα Θεσσαλονίκης έκλεισε μετά από τα πρόσφατα μέτρα για απαγόρευση χορήγησης νέων ΑΜΑ (Αριθμός Μητρώου Ακινήτου) την ώρα που και τα υπάρχοντα δεν φαίνεται να έχουν τη διεισδυτικότητα που θα ήθελαν οι ιδιοκτήτες τους σε πιθανούς ενδιαφερόμενους.   

Είναι χαρακτηριστικό πως κάνοντας μια βόλτα γύρω από στενά όπου υπάρχουν οι εν λόγω κατοικίες τόσο στην καρδιά της πόλης, όσο και στα ανατολικά της Θεσσαλονίκης - δεκάδες loft υπάρχουν στην οδό Κρήτης αλλά και περιμετρικά των οδών Ανθέων και Β. Όλγας - συναντάμε παράθυρα ερμητικά κλειστά, φυλλάδια και φακέλους πεταμένους στις πόρτες, αλλά και σιδεριές σε κάποιες περιπτώσεις, για… μεγαλύτερη ασφάλεια.
 

Ωστόσο στα ανατολικά της πόλης αν και οι κατασκευαστικές στροφές έχουν συρρικνωθεί, εντούτοις η όποια κινητικότητα, όπως λένε γνώστες της αγοράς ακινήτων συνεχίζεται, λόγω του ότι δεν υπάρχουν οι περιορισμοί για τα Airbnb, αλλά και εξαιτίας του ότι τηρουμένων των αναλογιών σε σχέση με το κέντρο, είναι πιο εύκολη η εύρεση θέσης στάθμευσης, σε περιπτώσεις που πρόκειται για παραδοσιακή μίσθωση.

Το προφίλ των ακινήτων και τα αντικίνητρα για τη διάθεση τους

Συνήθως πρόκειται για καταστήματα 30 - 40 τμ. με μεγάλο εσωτερικό ύψος. Με τον τρόπο αυτό μέσω μιας σκάλας μπορεί να δημιουργηθεί ένας δεύτερος χώρος. Όπως λένε εκπρόσωποι της αγοράς ακινήτων, η τιμή του καταστήματος καθορίζεται από το ισόγειό του, κατά συνέπεια το αν το κατάστημα είναι ψηλοτάβανο και προσφέρει τη δυνατότητα δημιουργίας δεύτερου χώρου δεν αυξάνει την τιμή του.

Ωστόσο η συγκεκριμένη κατηγορία ακινήτων αντιμετωπίζει σοβαρά αντικίνητρα που δυσκολεύουν τη διάθεσή τους:

Αναφορικά με την αγορά παλιού καταστήματος και μετατροπής του σε κατοικία λαμβάνεται σοβαρά υπόψη το υψηλό κόστος ανακατασκευής. Η αλλαγή χρήσης από επαγγελματικό χώρο σε κατοικία απαιτεί ειδικές τεχνικές μελέτες, υδραυλικές και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, καθώς και έξοδα πολεοδομικής αδειοδότησης, τα οποία ανεβάζουν το συνολικό budget.

Αν πρόκειται για μίσθωση, η έλλειψη ιδιωτικότητας και ασφάλειας αποτελούν βασικά αγκάθια καθώς βρίσκονται σε άμεση επαφή με το πεζοδρόμιο, με αποτέλεσμα οι ένοικοι να ζουν με κλειστά παράθυρα για λόγους προστασίας από τον θόρυβο και τα αδιάκριτα βλέμματα.

Επιπρόσθετα έντονα προβληματίζει ο μειωμένος έως ανύπαρκτος φωτισμός. Πολλά στενόμακρα ισόγεια δεν διαθέτουν επαρκή φυσικό φωτισμό πέρα από το φως υπάρχει από την πρόσοψη.