ΚΗΡΥΧΘΗΚΕ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΛΑΜΙΚΗ ΜΑΝΤΙΛΑ

Αζερμπαϊτζάν – Τουρκία: Κηρύχθηκε ο πόλεμος για την ισλαμική μαντίλα

Το Αζερμπαϊτζάν, μια χώρα με μουσουλμανικό πληθυσμό σε ποσοστό 98%, μόλις απαγόρευσε τη χρήση της χιτζάμπ στα σχολεία, επικαλούμενο την αρχή της κοσμικότητας του κράτους.

Το Αζερμπαϊτζάν είναι ένα από τα πιο κοσμικά κράτη με μουσουλμανική πλειονότητα στον κόσμο, γεγονός που αποτελεί κληρονομιά του σοβιετικού παρελθόντος του.

Περίπου το 96% έως 98% του πληθυσμού του αυτοπροσδιορίζεται ως μουσουλμανικό, ωστόσο το Σύνταγμά του διατηρεί τη θρησκεία διαχωρισμένη από τους κρατικούς θεσμούς.

Τον Σεπτέμβριο του 2026, το Υπουργικό Συμβούλιο αυστηροποίησε τους κανόνες σχετικά με τη σχολική στολή. Οι διατάξεις αυτές αφορούν επίσης το σύνολο του προσωπικού, συμπεριλαμβανομένων των εκπαιδευτικών.

Η εφαρμογή των μέτρων άρχισε στις αρχές Οκτωβρίου του 2026. Μαθήτριες που φορούσαν χιτζάμπ εμποδίστηκαν να εισέλθουν στα σχολεία. Σε εκπαιδευτικούς ζητήθηκε να αφαιρέσουν τη μαντίλα τους ή να παραιτηθούν.

Έως τις 12 Οκτωβρίου, οι αρχές είχαν προχωρήσει σε δεκάδες συλλήψεις στο Μπακού, έπειτα από διαδηλώσεις που σημαδεύτηκαν από συγκρούσεις και απόπειρες αποκλεισμού της κυκλοφορίας.

Η αντιπαράθεση έχει πλέον προκαλέσει διπλωματικές εντάσεις με την Τουρκία, έναν από τους στενότερους συμμάχους του Αζερμπαϊτζάν.

Ο Οκτάι Σαράλ, σύμβουλος του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καταδίκασε τους περιορισμούς που επιβάλλονται στις μαθήτριες που φορούν μαντίλα, υποστηρίζοντας ότι η χιτζάμπ αποτελεί θρησκευτική υποχρέωση και ζητώντας την κατάργηση των μέτρων.

Αρκετοί βουλευτές του κυβερνώντος τουρκικού κόμματος AKP επέκριναν επίσης τα συγκεκριμένα μέτρα.

Στις 13 Οκτωβρίου, το κυβερνών κόμμα του Αζερμπαϊτζάν, υπό την ηγεσία του προέδρου Ιλχάμ Αλίεφ, αντέδρασε έντονα, χαρακτηρίζοντας τις δηλώσεις αυτές «λαϊκιστικές και ανεύθυνες» και καταγγέλλοντας παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας.

Το Μπακού υπενθύμισε ότι η φιλία μεταξύ των δύο εθνών δεν παρέχει σε καμία από τις δύο πλευρές το δικαίωμα να επιβάλλει στην άλλη τις θρησκευτικές ή πολιτικές της πεποιθήσεις.

Ωστόσο, στον δημόσιο χώρο, ο καθένας εξακολουθεί να είναι ελεύθερος να ντύνεται σύμφωνα με τις πεποιθήσεις και τις προσωπικές του επιλογές.

Έτσι, σε αυτή τη χώρα με τη συντριπτική μουσουλμανική πλειονότητα, η κοσμικότητα του κράτους επιβάλλεται χωρίς να υπαγορεύει στους πολίτες πώς θα ντύνονται στον δρόμο. Πρόκειται για μια διάκριση την οποία το Αζερμπαϊτζάν προτίθεται να διαφυλάξει.

Το Αζερμπαϊτζάν διατηρεί ιδιαίτερα στενές στρατηγικές σχέσεις με το Ισραήλ, αποτελώντας έναν από τους σημαντικότερους εταίρους του στον μουσουλμανικό κόσμο.

Οι δύο χώρες συνεργάζονται, μεταξύ άλλων, στους τομείς της άμυνας, των υπηρεσιών πληροφοριών, της ενέργειας και της τεχνολογίας. Το Αζερμπαϊτζάν είναι σημαντικός προμηθευτής πετρελαίου του Ισραήλ, ενώ το εβραϊκό κράτος τού παρέχει προηγμένο στρατιωτικό εξοπλισμό.

Το 2023, το Μπακού έκανε ένα σημαντικό διπλωματικό βήμα, ανοίγοντας την πρώτη του πρεσβεία στο Ισραήλ και επισφραγίζοντας έτσι περισσότερα από τριάντα χρόνια διμερών σχέσεων.

Ανάμεσα στην Άγκυρα, η οποία υπερασπίζεται τη χρήση της χιτζάμπ, και το Μπακού, το οποίο επιδιώκει να διασφαλίσει την κοσμικότητα στα σχολεία του, η μαντίλα μετατρέπεται σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ δύο ιστορικών συμμάχων.

Μια σύγκρουση που αποκαλύπτει ότι ακόμη και στο εσωτερικό του μουσουλμανικού κόσμου, η θέση της θρησκείας στον δημόσιο χώρο απέχει πολύ από το να αποτελεί ζήτημα ομοφωνίας.