ΜΑΞ ΜΕΡΤΕΝ: Ο ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΧΑΣΑΠΗΣ ΠΟΥ ΕΞΕΥΤΕΛΙΣΕ ΤΟΝ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ

Ήταν Γερμανός ανώτατος εισαγγελέας της ναζιστικής Γερμανίας, που εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη τη διετία 1942-1944 και ανέλαβε τη γενική εποπτεία των διώξεων των Εβραίων της Μακεδονίας

Το παρατσούκλι του ηταν «Ο Χασάπης της Θεσσαλονίκης»

Ηταν αυτός που έστειλε τουλάχιστον 50.000 Εβραίους στο Άουσβιτς

Στις 13 Ιουλίου 1943, ο Μέρτεν οργάνωσε στην πλατεία Ελευθερίας της Θεσσαλονίκης,

τον δημόσιο βασανισμό και τη διαπόμπευση 11.000 Εβραίων της πόλης, μαζί με 480 αναπήρους πολέμου

Το έκανε για να αναγκάσει τους επιφανείς Εβραίους της κοινότητας της Θεσσαλονίκης να έρθουν σε προσωπική διαπραγμάτευση,

προκειμένου να τους απαλλάξει από την καταναγκαστική εργασία

Για αντάλλαγμα εισέπραξε τερατώδη ποσά και τιμαλφή

Αφού τους ξεζούμισε και έχοντας κερδίσει την εμπιστοσύνη τους,

ενα πρωί τους μάντρωσε, τους φόρτωσε στα τρένα και τους έστειλε στο Άουσβιτς

48.000 ψυχές εστάλησαν στο Άουσβιτς, εκ των οποίων επέστρεψαν πίσω μετά το τέλος του πολέμου λιγότεροι από χίλιοι

Με το που τους έβαλε στο τρένο ο Χασάπης, λες και δεν του είχαν φτάσει αυτά που τους είχε πάρει, έδωσε εντολή να ανασκαφούν τα εβραϊκά νεκροταφεία για τυχόν τιμαλφή,

ενώ άρπαξε κινητές περιουσίες

και πούλησε (λες και ήταν δικές του) τεράστιες ακίνητες περιουσίες των Εβραίων σε Έλληνες

Επειδή του άρεσε αυτή η μπιζνα, μόλις τέλειωσαν οι Εβραίοι, άρχισε να κάνει την ίδια δουλειά με εύπορους Έλληνες

Τους απήγαγε, τους έκλεινε στο στρατόπεδο "Παύλος Μελάς"

και μετά τους εκβίαζε και τους άφηνε μόλις αποσπούσε ό,τι είχαν και δεν είχαν

Το καλοκαίρι του 1944, οτανυ άρχισε να ψυχανεμίζεται ότι τα πράγματα δεν πάνε καλά για τους ναζί, λένε ότι φόρτωσε εκατοντάδες χιλιάδες λίρες, 12 τόνους σε χρυσάφι και τιμαλφή,

διαμάντια τεράστιας αξίας, ακόμα και αρχαία αντικείμενα σε ενα γερμανικό υποβρύχιο

Ομως δεν είχε εμπιστοσύνη να πάει τέτοιο θησαυρό στη Γερμανία: κινδύνευε να του φυτέψουν καμιά σφαίρα και να του φάνε τον θησαυρό οι δικοί του

Ετσι, λένε οτι πήγε στη Σάμο,

αγόρασε ενα πλοιάριο, φόρτωσε τον θησαυρό και πήγε κάπου και βούλιαξε το πλοίο, ώστε να έρθει μετά τον πόλεμο και να τον πάρει

Άλλοι λένε ότι τον έθαψε κάπου στη βόρεια Ελλάδα

Μετά τη λήξη του πολέμου, ο Μέρτεν συνελήφθη από τους Αμερικανούς στην κατεχόμενη Γερμανία

Το 1946, οι Αμερικανοί πρότειναν την παράδοσή του στις ελληνικές αρχές, στο πλαίσιο της συμφωνίας που οι Σύμμαχοι είχαν υπογράψει το 1943 για την παράδοση των εγκληματιών πολέμου στις χώρες διάπραξης των εγκλημάτων τους

Η ελληνική πλευρά, δια του Έλληνα στρατιωτικού ακολούθου στο Βερολίνο, στρατηγού Ανδρέα Υψηλάντη, πρότεινε την απελευθέρωσή του «λόγω της άμεμπτης συμπεριφοράς του και των ανεκτίμητων υπηρεσιών του προς την Ελλάδα»

Έτσι, ο Μαξ Μέρτεν άρχισε μια νέα καριέρα στη μεταπολεμική Γερμανία, εργαζόμενος στο Γερμανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης

Αναμίχθηκε στην πολιτική και μαζί με τον Γκούσταφ Χάινεμαν, τον κατοπινό πρόεδρο της Δυτικής Γερμανίας, ίδρυσε πολιτικό κόμμα αντιπολιτευτικό του Κόνραντ Άντεναουερ για την αποδοχή της μονιμότητας του χωρισμού της Γερμανίας

Η υπόθεση Μέρτεν ξεκίνησε τον Μάιο του 1957, όταν ο Ναζί σφαγέας έφθασε στην Ελλάδα για να καταθέσει σε δίκη του πρώην διερμηνέα του, Άρθουρ Μάισνερ, και μάλιστα όχι ως απλός ιδιώτης, αλλά με την επίσημη ιδιότητα υψηλόβαθμου στελέχους του υπουργείου Δικαιοσύνης της Δυτικής Γερμανίας, κατέχοντας θέση Γενικού Γραμματέα

Είχε πάρει διαβεβαιώσεις

ότι δεν εκκρεμούσε δίωξη εναντίον του, διότι η κυβέρνηση Καραμανλή είχε εκδώσει νόμο που αμνήστευε τους Γερμανούς εγκληματίες πολέμου (την ίδια ώρα που υπήρχαν ακόμα στα νησιά Έλληνες εξόριστοι)

Ομως το βούλευμα της παραπομπής του σε δίκη είχε εκδοθεί ΠΡΙΝ τον νόμο του Καραμανλή για την αμνήστευση των εγκληματιών πολέμου

Ετσι, το Γραφείο Δίωξης Εγκληματιών Πολέμου και ο αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Ανδρέας Τούσης,

εξέδωσαν ένταλμα σύλληψης για τον Μαξ Μέρτεν, ο οποίος κλείστηκε στη φυλακή

Σχεδόν αμέσως με την προφυλάκιση του Μέρτεν, ξεκίνησε μία σειρά πολυάριθμων παραστάσεων και διαβημάτων του Γερμανού πρέσβη στην Αθήνα στο Υπουργείο Εξωτερικών και Δικαιοσύνης, ζητώντας την άμεση αποφυλάκιση του Μέρτεν

Στην απολογία του, ο Μαξ Μέρτεν υποστήριξε αντί των κατηγοριών ότι ο λόγος που επισκέφθηκε την Ελλάδα δεν ήταν άλλος από το να συναντήσει παλιούς του φίλους από την Κατοχή

Στο δίκη, που διήρκεσε 15 μέρες, παρουσιάστηκαν δεκάδες μάρτυρες με ανατριχιαστικές ιστορίες για τη δράση του Χασάπη της Θεσσαλονίκης

Όμως είχε και μάρτυρες υπεράσπισης, τους συνεργάτες του, όπως τον στρατηγό του Ελληνικού στρατού, Αθανάσιο Χρυσοχόου, τον στρατηγό Μαντούβαλο, τότε διοικητή της χωροφυλακής Θεσσαλονίκης και τον τότε υπουργό Γενικής Διοίκησης Μακεδονίας, B. Σιμωνίδη

Ναι, καλά καταλάβατε: οι συνεργάτες των Γερμανών, αντί να είναι εκτελεσμένοι ή σε κανένα μπουντρούμι,

είχαν οι περισσότεροι κρατικές θέσεις (και είχαν και το

θράσος να πηγαίνουν μάρτυρες υπεράσπισης τέτοιων τεράτων)

Τελικά, στις 6 Μαρτίου του 1959, το δικαστήριο καταδίκασε τον Χασάπη της Θεσσαλονίκης σε 20 χρόνια φυλακή

Τοτε, οι Δυτικογερμανοί επεμβαίνουν, οχι για να ζητήσουν τον φάκελο με τα αδικήματα του Μέρτεν,

αλλα για να ζητήσουν από την κυβέρνηση την άμεση απελευθέρωση του Μέρτεν

Η βασίλισσα Φρειδερίκη, μέλος της χιτλερικής νεολαίας στα νιάτα της, γίνεται έξαλλη και απαιτεί από την κυβέρνηση να ελευθερωθεί ο Μαξ Μέρτεν

Μετά απο πολλές διεργασίες, η κυβέρνηση Καραμανλή ψηφίζει το νόμο 4016, που τροποποιούσε τη σχετική νομοθεσία που αμνήστευε τους Γερμανούς εγκληματίες (ν.δ. 3933/1959), με αποτέλεσμα να:

«ΑΝΑΣΤΕΛΛΕΤΑΙ ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΩΣ ΠΑΣΑ ΔΙΩΞΙΣ ΓΕΡΜΑΝΩΝ ΥΠΗΚΟΩΝ ΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΩΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΩΝ ΠΟΛΕΜΟΥ,

ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ Η ΕΚΤΕΛΕΣΙΣ ΠΑΣΗΣ ΠΟΙΝΗΣ Ή ΤΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟΝ ΤΑΥΤΗΣ»

Με αυτόν τον νόμο, στις 5 Νοεμβρίου του 1959 ο Μαξ Μέρτεν απελευθερώνεται και επιστρέφει στη Γερμανία

Οι Times του Λονδίνου έγραψαν τότε:

«Η Ελλάς αμνηστεύει τους σφαγείς της»

Αλλά και στο εσωτερικό οι αντιδράσεις πολλών βουλευτών ήταν επίσης έντονες, ιδιαίτερα του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, του Ηλία Τσιριμώκου και του Σταύρου Ηλιόπουλου, που κατηγόρησαν την κυβέρνηση για υποχώρηση και ενδοτικότητα

Ευθύς μετά την άφιξή του στη Δυτική Γερμανία το 1959, συνελήφθη με ένταλμα των γερμανικών δικαστικών αρχών και "δικάστηκε" στο Βερολίνο

Ο ανακριτής αποφάσισε να παραμείνει ελεύθερος, με τον όρο να παρουσιάζεται στην αστυνομία δύο φορές την εβδομάδα

Και τότε έσκασε η βόμβα

Σαν σήμερα, 28 Σεπτέμβρη του 1960, με υπόμνημα που κατέθεσε στο γερμανικό δικαστήριο ο Μαξ Μέρτεν,

εξιστορώντας τη δραστηριότητά του στην Ελλάδα κατά την κατοχή, ανέφερε έναν αριθμό συνεργατών του

Ανάμεσα σ' αυτούς:

α) ο πρωθυπουργός, Κωνσταντίνος Καραμανλής,

β) ο υπουργός Εσωτερικών, Δημήτριος (Τάκος) Μακρής

γ) ο υφυπουργός Εθνικής Αμύνης, Γεώργιος Θεμελής,

δ) η σύζυγος του Δ. Μακρή, Δοξούλα Λεοντίδου (οικογενειακό όνομα)

Τους είχε μάλιστα ανταμείψει με το εμπόρευμα μιας αποθήκης μεταξωτών ενός πλούσιου Εβραίου που είχε στείλει στο Άουσβιτς, αξίας 15 χιλιάδων χρυσών λιρών

Ισχυριζόταν μάλιστα οτι έχει και φωτογραφικό υλικό

Στην Αθήνα γίνεται πραγματικός σεισμός

Ομως, αντί οι άνθρωποι που κατηγορεί ο Μέρτεν να προσφύγουν στα γερμανικά δικαστήρια, για να καθαρίσουν το όνομα τους, μόνο ο Μακρής το έκανε (και αυτός, στα ελληνικά δικαστήρια)

Λες και ο Μέρτεν ήταν τρελός να έρθει πάλι στην Ελλάδα να δικαστεί

Και ετσι έμειναν οι κατηγορίες στον αέρα

Μικρή λεπτομέρεια: ο υπουργός Εσωτερικών, Τακος Μακρής, που τον κατηγόρησε ο Μέρτεν ως συνεργάτη του, κατά την κατοχή ζούσε στη Θεσσαλονίκη και ήταν δικηγόρος στα γερμανικά στρατοδικεία

Μόνο οι συνεργάτες των ναζί μπορούσαν να κάνουν αυτή τη δουλειά, αποσπώντας τεράστια ποσά

Η σύζυγος του Μακρή,

Δοξούλα Λεοντίδου, στην κατοχή ήταν γραμματέας του Μέρτεν

Ο υφυπουργός Εθνικής Αμύνης, Γεώργιος Θεμελής, στην κατοχή είχε διοριστεί από τη γερμανική διοίκηση νομάρχης (το παραδέχτηκε και ο ιδιος)

Τελικά, όλα ξεχάστηκαν και ο Καραμανλής συνέχισε να κυβερνάει και μετά και πολύ μετά και πολύ πολύ μετά, σαν Εθνάρχης μάλιστα

Όσο για την υπόθεση, γράφει ο Γιαννης Κατρής:

«Έπειτα από χρόνια ο Θωμάς Υψηλάντης, που ήταν (την εποχή του σκανδάλου Μέρτεν)

πρεσβευτής στη Βόννη,

αποκάλυψε μερικές δραματικές πτυχές από την ελληνογερμανική διακυβερνητική επιχείρηση για την απόσπαση των πολύτιμων πειστηρίων από τα χέρια του Μαξ Μέρτεν

Τελικά, όλα πήγαν καλά»

Ο Μέρτεν περί τα μέσα Νοεμβρίου 1960 παρέδωσε το φωτογραφικό "οπλοστάσιό" του

Στην Αθήνα, όταν ελήφθη το σχετικό τηλεγράφημα, πολλές καρδιές ξανάρχισαν να χτυπούν με τον κανονικό τους ρυθμό

Το βαρύ απειλητικό σύννεφο Μέρτεν είχε διαλυθεί

Η ειδυλλιακή ζωή του κατεστημένου θα συνεχιζόταν αδιατάρακτη

Via Iannis Golias κά