Το μεγάλο φαγοπότι των 500 εκατομμυρίων με τα «έξυπνα» υδρόμετρα: Στημένοι διαγωνισμοί και υπερκοστολογήσεις-σοκ έως 700%

Σε ένα πρωτοφανές οικονομικό σκάνδαλο μεγατόνων εξελίσσεται η προμήθεια και εγκατάσταση των ψηφιακών υδρομέτρων από δήμους και ΔΕΥΑ σε όλη την επικράτεια, καθώς το πόρισμα-κόλαφος των ελεγκτών της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) ξεσκεπάζει μια καλοστημένη μηχανή διασπάθισης κοινοτικών πόρων – Πώς οι εμπλεκόμενες εταιρείες και οι τοπικοί άρχοντες έστηναν τους διαγωνισμούς μέσω e-mails, η ανώνυμη καταγγελία των 28 σελίδων που τίναξε την μπάνκα στον αέρα, η εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τα «χρυσά» ρολόγια του ΕΣΠΑ και οι ύποπτες καθυστερήσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού

Η αντίστροφη μέτρηση για την αποκάλυψη της σκανδαλώδους υπόθεσης, την οποία είχε αναδείξει με συνεχή και αποκαλυπτικά ρεπορτάζ το iEidiseis.gr, ξεκίνησε όταν ένας ανώνυμος πληροφοριοδότης έκανε χρήση της νομοθεσίας για τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος (whistleblowers). Ο καταγγέλλων κατέθεσε ένα πολυσέλιδο έγγραφο 28 σελίδων, το οποίο περιέγραφε με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες τη μεθοδολογία της απάτης σε περισσότερες από 50 προμήθειες ψηφιακών συστημάτων από δήμους και Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης – Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ).

Το κόλπο ήταν απλό αλλά άκρως προσοδοφόρο: προσυνεννοημένες μελέτες με σκοπό την τεχνητή υπερδιαστασιολόγηση των έργων. Οι εμπλεκόμενοι δήμοι αγόραζαν πολύ μεγαλύτερο αριθμό ψηφιακών υδρομέτρων από αυτόν που πραγματικά χρειαζόταν το δίκτυό τους, διογκώνοντας εσκεμμένα τον προϋπολογισμό προς όφελος συγκεκριμένων προμηθευτών, με τις υπερκοστολογήσεις να αγγίζουν το εξωπραγματικό 700%. Με το μέσο κόστος ανά έργο να υπολογίζεται στα 9 εκατομμύρια ευρώ και την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης να έχει εγκρίνει συνολικά 55 προτάσεις υπό τον τίτλο «Ολοκληρωμένη Διαχείριση Δικτύων Ύδρευσης», η συνολική ζημία για τα ταμεία αγγίζει το ιλιγγιώδες ποσό των 500 εκατομμυρίων ευρώ.

Στημένοι διαγωνισμοί και e-mails-φωτιά στα χέρια της ΕΑΔ

Τα συμπεράσματα του πορίσματος, το οποίο βρίσκεται εδώ και δύο εβδομάδες στα χέρια της διοικήτριας της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ), Αλεξάνδρας Ρογκάκου, αποτελούν πραγματικό καταπέλτη για τη στάση των δήμων, των ΔΕΥΑ αλλά και των ιδιωτικών εταιρειών που συμμετείχαν στις διαδικασίες υλοποίησης.

Όπως αποκάλυψε ανώτατος κυβερνητικός αξιωματούχος, η ηλεκτρονική αλληλογραφία που κατασχέθηκε έβγαλε λαβράκι. Από τα e-mails μεταξύ των εταιρειών και των δήμων προκύπτει ότι όλα ήταν προσυνεννοημένα. Οι εμπλεκόμενοι είχαν στήσει πλήρως τους διαγωνισμούς, καθορίζοντας από κοινού τις τιμές, το ύψος της οικονομικής προσφοράς, ακόμα και τα φωτογραφικά τεχνικά χαρακτηριστικά του έργου, προκειμένου να αποκλείονται άλλοι διεκδικητές και να διασφαλίζεται η λεηλασία των ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Το κατώφλι της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και οι ρυθμοί χελώνας στην Αθήνα

Παρά το γεγονός ότι το πόρισμα της ΕΑΔ είναι «κόλαφος», η υπόθεση κινδυνεύει να βαλτώσει στα γρανάζια της ελληνικής γραφειοκρατίας. Ο λόγος της καθυστέρησης εντοπίζεται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία κινείται με ιδιαίτερα αργούς ρυθμούς, με τις εκτιμήσεις να συγκλίνουν στο ότι η ολοκλήρωση του δικού της ελέγχου δεν αναμένεται εντός του τρέχοντος έτους, μπλοκάροντας έτσι την άσκηση ποινικών διώξεων.

Ωστόσο, το επικοινωνιακό τείχος προστασίας που επιχειρείται να στηθεί στην Αθήνα αναμένεται να σπάσει από τις Βρυξέλλες. Καθώς το έργο χρηματοδοτήθηκε από κοινοτικά κεφάλαια μέσω του ΕΣΠΑ, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) έχει ξεκινήσει τη δική της ανεξάρτητη έρευνα για απάτη. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το κατώφλι της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας πέρασαν ήδη δύο πρόσωπα με βαθιά γνώση του θέματος, τα οποία κατέθεσαν ως μάρτυρες κλειδιά, δίνοντας ονόματα και διευθύνσεις για το πώς στήθηκε το μεγάλο φαγοπότι των 500 εκατομμυρίων.