ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥΣ: ΠΙΟ ΜΠΑΧΑΛΟ ΠΕΘΑΙΝΕΙΣ!

Είναι οι συνεταιρισμοί οικονομικές επιχειρήσεις ή όχι; Οι συνεταιρισμοί είναι κοινωνικές οικονομικές επιχειρήσεις.

Φαίνεται πως αυτό το πολύ απλό ζήτημα, αν μη τι άλλο, μπέρδεψε πολύ την κυβέρνηση διότι τα όσα ακούστηκαν κατά τη χθεσινή συζήτηση με εκπροσώπους φορέων στη συνεδρίαση της επιτροπής Παραγωγής κι Εμπορίου της Βουλής με πρόεδρο τη Χαρά Καφαντάρη, δεν περιποιούν τιμή για το νέο συνεταιριστικό νομοσχέδιο. Ίσα ίσα χωρίς  λόγο βάζουν σε νέες περιπέτειες το συνεταιριστικό κίνημα, που ίσως αποδειχτούν κάτι παραπάνω από ολέθριες.

Αν έστω και μία φορά ένας υπουργός διάβαζε τι προβλήματα αντιμετωπίζουν οι συνεταιρισμοί, και μόνο από τις γενικές τους συνελεύσεις, αν έστηνε αυτί, ν΄ ακούσει, πόσες φορές και πόσα εμπόδια αντιμετωπίζουν, τότε αυτό το νομοσχέδιο, που είναι χειρότερο κι από το νόμο 4015 , θα το πετούσε στον κάλαθο των αχρήστων.

Το νέο νομοσχέδιο δεν έχει ροή, δεν έχει φιλοσοφία και κυρίως δε λύνει προβλήματα. Αναμασά διατάξεις παλαιότερων και δημιουργεί καινούργια προβλήματα.

Ο  συντάκτης του, που δεν είναι ο υπουργός, μάλλον δεν πρέπει να έχει περάσει ούτε απ΄έξω από συνεταιρισμό. Μόνο και μόνο για να μπεις μέλος σε συνεταιρισμό είναι δύσκολο, αφού οι άνθρωποι έχουν μια συστολή κι ακόμη πιο δύσκολο να τον πείσεις τον άλλον και να του διαχειριστείς την παραγωγή και να σου δώσει χρήματα.

Με το νέο νομοσχέδιο πλέον γίνεται ουτοπικό να γίνει κάποιος μέλος διοίκησης, γιατί κανείς δεν θα αναλαμβάνει τα χρέη, ενώ οι συνεταιρισμοί κινδυνεύουν όλοι σχεδόν να μείνουν ακέφαλοι, διότι οι περισσότεροι πρόεδροι επιτυχημένων συνεταιρισμών έχουν πάνω από 2 θητείες.

Δηλαδή γιατί πρέπει να σταματήσει να είναι πρόεδρος, ο πρόεδρος της ΕΒΟΛ, που είναι από τους πιο επιτυχημένους συνεταιρισμούς; Βγάζεις έναν επιτυχημένο πρόεδρο, επειδή δεν κάνει όχι επειδή έληξε η θητεία του. Πόσοι εμπιστεύονται το ΘΕΣγάλα επειδή απλά είναι μέσα ο Βακάλης; Πάμε καλά; Η πάμε σε διοικήσεις που θα είναι κατ΄ όνομα αλλά όχι στη χάρη;

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό που ανέφερε ο Τάκης Πεβερέτος, πρόεδρος του ΣΕΚ: Αν κάνω λάθος εκτίμηση και στείλω φορτηγό με πορτοκάλια στη Ρωσία και μου γυρίσουν πίσω και χάσει ο συνεταιρισμός λεφτά, εγώ πρέπει να πληρώσω τη ζημιά από την τσέπη μου; Ενώ ο συνεταιρισμός πρακτικά είναι η πολυμετοχική εταιρία, με κοινωνικό πρόσημο αντιμετωπίζει τους συνεταιριστές στο νέο νομοσχέδιο ως άτομα! Πιο μπάχαλο πεθαίνεις…

Για να το κάνουμε πιο λιανά. Για να λειτουργήσει ένας συνεταιρισμός χρειάζεται μέλη, καταστατικό , παραγωγή, μεταποίηση, εξαγωγές, εκπαίδευση. Σωστά ως εδώ;

Επίσης τι άλλο χρειάζεται; Ελευθερία κινήσεων, αλλιώς θα ήταν δημόσιος οργανισμός κι όχι ιδιωτικός. Δε λες τα μυστικά σου ως επιχείρηση στο κράτος. Δεν κάνεις δημόσιο απολογισμό, γιατί και παραγωγή κάνεις και εμπόριο.

Ε, εκεί μπερδεύεται το πράγμα. Οι συνεταιρισμοί ανεξαρτήτως πως λειτούργησαν στο παρελθόν και φταίνε το κράτος και τα κόμματα γι΄αυτό αλλά κι ορισμένοι συνεταιριστές, είναι επιχειρήσεις. Hello , ναι κοινωνικές οικονομικές επιχειρήσεις.

Ο στόχος τους κι ο προσανατολισμός τους είναι η αγορά. Πληρώνουν φόρους, πληρώνουν ΕΝΦΙΑ. Όσο και καλό προϊόν να βγάλουν, όσο και πολλά μέλη να έχουν , όσο και να έχουν μπάτζετ, αν δεν πουλήσουν και μάλιστα σε καλή τιμή, λεφτά οι συνεταιρισμένοι αγρότες δεν παίρνουν.

Τα πράγματα είναι κουκιά μετρημένα. Πολύ περισσότερο που κι οι αγρότες πρέπει να ξαναμπούν στη λογική να εμπιστευθούν τους συνεταιρισμούς, που απέμειναν. Αν αυτός ήταν ο στόχος του νομοθέτη, που δεν αμφιβάλλουμε ότι μπορεί να είχε καλές προθέσεις, δεν επιτεύχθηκε. Γιατί κι αυτοί που είναι σήμερα στους συνεταιρισμούς κι είναι αξιόλογα πρόσωπα, θα σηκωθούν να φύγουν.Κανείς δεν θέλει να βάζει τα λεφτά του, να πληρώνει για συνεταιριστική μερίδα να έχει μία ή δυο ψήφους αλλά στο τέλος να είναι εις ολόκληρον η ευθύνη, αν συμβεί κάτι.

Είναι πολύ εύκολο, σε γενική συνέλευση, να θέσει κάποιος θέμα κακοδιοίκησης και να πάει η υπόθεση σε ορκωτούς λογιστές. Αντιθέτως, η κυβέρνηση επέλεξε το δρόμο του ελέγχου. Μα, έλεγχος σε τι; Σε όλα μπορεί να γίνει έλεγχος. Χρειάζονται ιδιαίτερες διατάξεις.

Διαβάζοντας το νέο νομοσχέδιο θα νόμιζε κανείς πως ο συνεταιρισμός είναι ένα παιδάκι, που η εκάστοτε κυβέρνηση έχει το δικαίωμα, να του κάνει στράτα στρατούλα κι άμα δεν κάθεται ήσυχα να το βάζει και τιμωρία.

Πάμε στο θέμα της συνεταιριστικής εκπαίδευσης. Πως να αξιολογήσει κάποιος το γεγονός ότι υπάρχουν δεκάδες Πανεπιστημιακές σχολές , φτιάχνονται του κόσμου τα τμήματα αλλά αντί να συνδέσουμε τη συνεταιριστική εκπαίδευση με την τριτοβάθμια πάμε και κάνουμε σεμινάρια; Πως περιμένουμε να χτίσουμε τους νέους συνεταιρισμούς, αν δεν έχουμε νέο δυναμικό; Και φυσικά πρέπει να κάνουν πρακτική στους συνεταιρισμούς. Αλλά έχουν φτιαχτεί του κόσμου τα τμήματα, εμείς για 230.000 συνεταιρισμένους αγρότες δεν προβλέψαμε να υπάρχει τμήμα Συνεταιριστικής Εκπαίδευσης ούτε καν μεταπτυχιακό. Σε μια χώρα που οι συνεταιρισμοί θα μπορούσαν να την ξαναναστήσουν, η κυβέρνηση βάζει εμπόδια ακόμη και σ΄ αυτόν που πάει μια χαρά στην αγορά. Είναι δυνατόν να ορίζει το κράτος, αν θα έχει γενικό διευθυντή ή όχι ένας συνεταιρισμός; Είναι σα να λες έκανα ένα παιδί και το κράτος θα μου πει αν θα πάρω νταντά ή θα το μεγαλώσει η γιαγιά του.

Ας σοβαρευτούμε. Υπάρχουν πετυχημένοι συνεταιρισμοί, πετυχημένοι συνεταιριστές, συνεταιρισμοί που άντεξαν στο χρόνο, όπως της Ζαγοράς, που κλείνει 100 χρόνια νέοι που είναι εξαιρετικοί, όπως ο ΘΕΣγάλα και κάνουν καινοτομίες, άλλοι που έχουν μεγάλο τζίρο, όπως η Πίνδος, άλλοι που είναι μικροί αλλά δυναμικοί, όπως ο Βοσκός, άλλοι που έχουν ιδιαίτερα προϊόντα, όπως των Οινοποιητικών Συνεταιρισμών Σάμου και της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου κ.ά. Όλα τα επιτυχημένα συνεταιριστικά παραδείγματα η κυβέρνηση τα έχει μπροστά της. Το θέμα είναι αντί να επιλύσει τις αδυναμίες του 4015, γιατί ξύνεται στη γκλίτσα του τσοπάνη;

Της Άννας Στεργίου