....

ΠΟΥ ΘΑ ΧΤΥΠΗΣΕΙ Η ΚΑΚΟΚΑΙΡΙΑ ERMINIO

ρχεται η κακοκαιρία ERMINIO με κατά τόπους καταιγίδες, χιονοπτώσεις και χαλαζοπτώσεις, ποιες περιοχές θα πληγούν | Agrotypos

 

Σημαντική επιδείνωση αναμένεται να παρουσιάσει ο καιρός τις επόμενες ημέρες, με κύρια χαρακτηριστικά τις ισχυρές βροχές και τους θυελλώδεις ανέμους.

Η κακοκαιρία θα κορυφωθεί την Τετάρτη (1/4), με εκτεταμένες βροχοπτώσεις και καταιγίδες σε μεγάλο μέρος της χώρας και με νοτιοανατολικούς ανέμους στο Αιγαίο που θα φτάσουν ακόμα και τα 9 μποφόρ. Παράλληλα, στα ορεινά της Ηπείρου και της Μακεδονίας αναμένονται κατά τόπους πυκνές χιονοπτώσεις.

Όπως δηλώνει ο μετεωρολόγος και Ευρωβουλευτής, Σάκης Αρναούτογλου, τα φαινόμενα θα ξεκινήσουν από τα δυτικά τμήματα της Ελλάδας, από το βράδυ της Τρίτης, ενώ αναμένονται και πυκνές χιονοπτώσεις σε υψόμετρα άνω των 1.200 μέτρων. Την Τετάρτη, η κακοκαιρία θα επεκταθεί σταδιακά σε ολόκληρη τη χώρα, με τις βροχές να φτάνουν και στην Αττική μετά το μεσημέρι. Σε ορισμένες περιοχές, δεν αποκλείεται τα φαινόμενα να είναι κατά τόπους έντονα. Την Πέμπτη θα διατηρηθεί ο άστατος καιρός.

Το Έκτακτο Δελτίο Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων (ΕΔΕΚΦ) που εξέδωσε η ΕΜΥ αναφέρει τα εξής:

Καιρικό σύστημα στη δυτική Μεσόγειο, με την ονομασία ERMINIO (όπως ονομάστηκε από τη Μετεωρολογική Υπηρεσία της Ιταλίας - Ομάδα Κεντρικής Μεσογείου), κινούμενο νοτιοανατολικά προβλέπεται να επηρεάσει την Τετάρτη 01-04-26 και την Πέμπτη 02-04-26 τις περισσότερες περιοχές της χώρας, με μεγάλης διάρκειας και έντασης βροχές και καταιγίδες και πιθανώς με τοπικές χαλαζοπτώσεις.

Την Τετάρτη στην ανατολική χώρα θα πνέουν ανατολικοί νοτιοανατολικοί άνεμοι εντάσεως 8 με 9 και τοπικά στην περιοχή των Δωδεκανήσων 10 μποφόρ.

Πυκνές χιονοπτώσεις θα σημειωθούν την Τετάρτη στα ορεινά της Ηπείρου και της Μακεδονίας.

Α. Την Τετάρτη (01-04-26) συγκεκριμένα από το ανωτέρω καιρικό σύστημα δημιουργείται επιφανειακό χαμηλό στη Λιβύη που κινείται γρήγορα βόρεια βορειοανατολικά.
Ισχυρές βροχές και καταιγίδες προβλέπονται:
α. Στα νησιά του Ιονίου από τις πρώτες πρωινές ώρες (πορτοκαλί προειδοποίηση).
β. Στην ανατολική Πελοπόννησο, την ανατολική Στερεά, την Εύβοια, τη Θεσσαλία και τις Σποράδες από τις προμεσημβρινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
γ. Στην Αττική από τις προμεσημβρινές ώρες μέχρι το βράδυ (κόκκινη προειδοποίηση).
δ. Στις Κυκλάδες (κυρίως στα βόρεια) και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου (από νήσο Χίο και νοτιότερα) από το απόγευμα μέχρι αργά τη νύχτα (πορτοκαλί προειδοποίηση).
ε. Στα Δωδεκάνησα από το απόγευμα (κόκκινη προειδοποίηση).https://www.tastv.gr/sites/default/files/images/ayli_taverna.jpg

Β. Την Πέμπτη (02-04-26) ισχυρές βροχές και καταιγίδες προβλέπονται:
α. Στη δυτική και νότια Πελοπόννησο από τις πρωινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
β. Στην ανατολική Θεσσαλία (περιφερειακές ενότητες Λάρισας, Μαγνησίας συμπεριλαμβανομένων και των Σποράδων) από τις πρώτες ώρες μέχρι το μεσημέρι (πορτοκαλί προειδοποίηση).
γ. Στις περιφερειακές ενότητες της Κεντρικής Μακεδονίας: Πιερία, Ημαθία, Χαλκιδική και Σερρών από τις πρωινές ώρες μέχρι αργά το απόγευμα (πορτοκαλί προειδοποίηση).
δ. Στην Κρήτη (κυρίως στα δυτικά και τα νότια) από τις μεσημβρινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
ε. Στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου από αργά το απόγευμα (πορτοκαλί προειδοποίηση).
στ. Στα Δωδεκάνησα τις πρώτες ώρες της ημέρας (κόκκινη προειδοποίηση) και εκ νέου από αργά το απόγευμα (πορτοκαλί προειδοποίηση).

Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας 

Συστάσεις προς τους πολίτες απευθύνει η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας καλώντας τους να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, μεριμνώντας για τη λήψη μέτρων αυτοπροστασίας από κινδύνους που προέρχονται από την εκδήλωση έντονων καιρικών φαινομένων.

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, έχει ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις περιφέρειες και τους δήμους της χώρας, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας, προκειμένου να αντιμετωπίσουν άμεσα τις επιπτώσεις από την εκδήλωση των έντονων καιρικών φαινομένων.

Παράλληλα, συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, μεριμνώντας για τη λήψη μέτρων αυτοπροστασίας από κινδύνους που προέρχονται από την εκδήλωση των έντονων καιρικών φαινομένων.

Ειδικότερα, σε περιοχές όπου προβλέπεται η εκδήλωση έντονων βροχοπτώσεων, καταιγίδων ή θυελλωδών ανέμων:

  • Να ασφαλίσουν αντικείμενα τα οποία αν παρασυρθούν από τα έντονα καιρικά φαινόμενα ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς.
  • Να βεβαιωθούν ότι τα λούκια και οι υδρορροές των κατοικιών δεν είναι φραγμένα και λειτουργούν κανονικά.
  • Να αποφεύγουν να διασχίζουν χειμάρρους και ρέματα, πεζή ή με όχημα, κατά τη διάρκεια καταιγίδων και βροχοπτώσεων, αλλά και για αρκετές ώρες μετά το τέλος της εκδήλωσής τους. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα σημεία του οδικού δικτύου, όπου ο δρόμος διασταυρώνεται με χειμάρρους και δεν υπάρχει γέφυρα.
  • Να αποφεύγουν τις εργασίες υπαίθρου και δραστηριότητες σε θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές κατά τη διάρκεια εκδήλωσης των έντονων καιρικών φαινομένων (κίνδυνος από πτώσεις κεραυνών).
  • Να προφυλαχτούν αμέσως κατά τη διάρκεια μιας χαλαζόπτωσης. Να καταφύγουν σε κτίριο ή σε αυτοκίνητο και να μην εγκαταλείπουν τον ασφαλή χώρο, παρά μόνο όταν βεβαιωθούν ότι η καταιγίδα πέρασε. Η χαλαζόπτωση μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνη και για τα ζώα.
  • Να αποφύγουν τη διέλευση κάτω από μεγάλα δέντρα, κάτω από αναρτημένες πινακίδες και γενικά από περιοχές, όπου ελαφρά αντικείμενα (π.χ. γλάστρες, σπασμένα τζάμια κλπ.) μπορεί να αποκολληθούν και να πέσουν στο έδαφος (π.χ. κάτω από μπαλκόνια).
  • Να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των κατά τόπους αρμοδίων φορέων, όπως Τροχαία κλπ.

Σε περιοχές όπου προβλέπεται η εκδήλωση χιονοπτώσεων και παγετού:

Αν πρόκειται να μετακινηθούν με το αυτοκίνητο:
Να ενημερωθούν για τον καιρό και για την κατάσταση του οδικού δικτύου
Να έχουν στο όχημά τους αντιολισθητικές αλυσίδες και το ρεζερβουάρ γεμάτο καύσιμα
Να ταξιδεύουν, εφόσον είναι αναγκαίο, κατά προτίμηση στη διάρκεια της ημέρας προτιμώντας τους κεντρικούς δρόμους
Να ενημερώνουν τους οικείους τους για τη διαδρομή που πρόκειται να ακολουθήσουν
Να μεταβάλλουν το πρόγραμμα των μετακινήσεών τους ώστε να αποφεύγουν την αιχμή των καιρικών φαινομένων
Να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των κατά τόπους αρμοδίων φορέων, όπως Τροχαία κλπ.

Αν μετακινούνται πεζή:
Να ντύνονται με πολλά στρώματα από ελαφριά ρούχα αντί για ένα βαρύ ρούχο και να φορούν κατάλληλα παπούτσια ώστε να αποφύγουν τραυματισμούς λόγω της ολισθηρότητας
Να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις κατά την διάρκεια αιχμής των φαινομένων (έντονη χιονόπτωση,  συνθήκες παγετού)

Σχετικά άρθρα

Ποιές περιφέρειες μπαίνουν σε red code λόγω της επικείμενης κακοκαιρίας Καιρός Ποιες περιφέρειες μπαίνουν σε red code λόγω της επικείμενης κακοκαιρίας


Στον χάρτη της κύριας φωτογραφίας παρουσιάζεται ο αθροιστικός υετός 3-ώρου και τα πεδία πιέσεων κατά το διάστημα 18:00 - 21:00 της Τετάρτης 01 Απριλίου 2026 (πηγή meteo.gr)

Συνεδρίαση Πολιτικής Προστασίας

Την Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου συγκάλεσε ο Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας, Νίκος Παπαευσταθίου, σήμερα Τρίτη, 31 Μαρτίου 2026.

Θέμα της συνεδρίασης, το Έκτακτο Δελτίο Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων (ΕΔΕΚΦ) που εξέδωσε η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Ε.Μ.Υ) με ισχυρές βροχές, καταιγίδες, πιθανώς τοπικές χαλαζοπτώσεις, ισχυρούς ανέμους και χιονοπτώσεις στα ορεινά.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες της Επιτροπής ισχυρές βροχές και καταιγίδες προβλέπονται για αύριο Τετάρτη, 01 Απριλίου:
α. Στα νησιά του Ιονίου από τις πρώτες πρωινές ώρες
β. Στην ανατολική Πελοπόννησο, την ανατολική Στερεά, την Εύβοια, τη Θεσσαλία και τις Σποράδες από τις προμεσημβρινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα.
γ. Στην Αττική από νωρίς το απόγευμα μέχρι αργά τη νύχτα.
δ. Στις Κυκλάδες (κυρίως στα βόρεια) και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου (από νήσο Χίο και νοτιότερα) από το απόγευμα μέχρι αργά τη νύχτα.
ε. Στα Δωδεκάνησα από το απόγευμα.
στ. Θα επικρατήσουν στο κεντρικό και νότιο Αιγαίο και κυρίως στα Δωδεκάνησα πολύ θυελλώδεις ΝΑ άνεμοι εντάσεως 8 με 9 και στα Δωδεκάνησα 10 μποφόρ.

Το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.) έχει ήδη επικοινωνήσει με τους ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού, καθώς και με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για την εξέλιξη των καιρικών φαινομένων προκειμένου να υπάρχει η αντίστοιχη επιχειρησιακή ετοιμότητα και αντιμετώπιση των συνεπειών αυτών.

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας μετά το Έκτακτο Δελτίο Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων (ΕΔΕΚΦ), που εκδόθηκε από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Ε.Μ.Υ) και τη συνεδρίαση της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου, έθεσε σε κατάσταση κινητοποίησης (Red Code), αύριο Τετάρτη 01-04-2026 και την Πέμπτη 02-04-2026 τις Περιφέρειες:

  • Αττικής
  • Στερεάς Ελλάδας
  • Θεσσαλίας περιλαμβανομένων των Σποράδων
  • Πελοποννήσου
  • Νοτίου Αιγαίου
  • καθώς και τις Περιφερειακές Ενότητες Ημαθίας και Πιερίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

Στο πλαίσιο αυτό, Δήμοι και Περιφέρειες των παραπάνω περιοχών καλούνται να συγκαλέσουν άμεσα τα Τοπικά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π) και τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π).

Επισημαίνεται ότι, στις περιοχές που υπάρχει κίνδυνος κατολισθήσεων κατά τη διάρκεια των ισχυρών καιρικών φαινομένων και σε σημεία όπου έχουν σημειωθεί στο παρελθόν, συνιστάται στους πολίτες  να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να αποφεύγουν τις μετακινήσεις, ενώ σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, οι οδηγοί υποχρεούνται να φέρουν στο όχημά τους κατάλληλα αντιολισθητικά μέσα.

Η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου θα συνεδριάσει εκ νέου αύριο το πρωί.

ΕΜΥ: επικαιροποίηση του Έκτακτου Δελτίου Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων

Σε επικαιροποίηση του Έκτακτου Δελτίου Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων προχώρησε η ΕΜΥ στις 31 Μαρτίου 2026.

Σύμφωνα με τα τελευταία προγνωστικά στοιχεία έχουμε:

Καιρικό σύστημα στην κεντρική Μεσόγειο, με την ονομασία ERMINIO προβλέπεται να επηρεάσει την Τετάρτη 01-04-26 και την Πέμπτη (02-04-26) τις περισσότερες περιοχές της χώρας με μεγάλης διάρκειας και έντασης βροχές και καταιγίδες και πιθανώς με τοπικές χαλαζοπτώσεις.

Την Τετάρτη στην ανατολική χώρα θα πνέουν ανατολικοί νοτιοανατολικοί άνεμοι εντάσεως 7 με 9 και τοπικά στην περιοχή των Δωδεκανήσων 10 μποφόρ.

Πυκνές χιονοπτώσεις θα σημειωθούν την Τετάρτη στα ορεινά της Ηπείρου και της Μακεδονίας.

Ισχυρές βροχές και καταιγίδες, πιο συγκεκριμένα προβλέπονται:

Την Τετάρτη (01-04-26)
α. Στα νησιά του Ιονίου από τις πρώτες πρωινές ώρες και στη νοτιοδυτική Πελοπόννησο από το μεσημέρι (πορτοκαλί προειδοποίηση).
β. Στην ανατολική Πελοπόννησο από τις προμεσημβρινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
γ. Στην ανατολική Στερεά, την Εύβοια, τη Θεσσαλία και τις Σποράδες από τις μεσημβρινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
δ. Στην Πιερία από τις μεσημβρινές ώρες μέχρι το βράδυ (πορτοκαλί προειδοποίηση).
ε. Στην Αττική από τις μεσημβρινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
στ. Στις βόρειες Κυκλάδες από το απόγευμα μέχρι αργά τη νύχτα (πορτοκαλί προειδοποίηση).
ζ. Στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου από αργά το απόγευμα μέχρι αργά τη νύχτα (πορτοκαλί προειδοποίηση).
η. Στα Δωδεκάνησα από το απόγευμα (κόκκινη προειδοποίηση).
θ. Στην ανατολική Κρήτη τις απογευματινές - βραδινές ώρες (πορτοκαλί προειδοποίηση).

Την Πέμπτη (02-04-26)
α. Στη δυτική και νότια Πελοπόννησο από τις πρωινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
β. Στην ανατολική Θεσσαλία (περιφερειακές ενότητες Λάρισας, Μαγνησίας συμπεριλαμβανομένων και των Σποράδων) από τις πρώτες ώρες μέχρι το μεσημέρι (πορτοκαλί προειδοποίηση).
γ. Στις περιφερειακές ενότητες της Κεντρικής Μακεδονίας: Πιερία, Ημαθία, Χαλκιδική και Σερρών από τις πρωινές ώρες μέχρι αργά το απόγευμα (πορτοκαλί προειδοποίηση).
δ. Στην Κρήτη (κυρίως στα δυτικά και τα νότια) από τις μεσημβρινές ώρες μέχρι αργά τη νύχτα (κόκκινη προειδοποίηση).
ε. Στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου από αργά το απόγευμα (πορτοκαλί προειδοποίηση).
στ. Στα Δωδεκάνησα τις πρώτες ώρες της ημέρας (κόκκινη προειδοποίηση) και εκ νέου από αργά το απόγευμα (πορτοκαλί προειδοποίηση).

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών: Κορυφώνεται την Τετάρτη η κακοκαιρία στη χώρα μας - Επεισόδιο βροχόπτωσης κατηγορίας 5 (Ακραία)

Περαιτέρω επιδείνωση του καιρού αναμένεται την Τετάρτη, 1 Απριλίου 2026, με βροχές, καταιγίδες και θυελλώδεις ανέμους στην επικράτεια της χώρας, σύμφωνα με τα τελευταία προγνωστικά δεδομένα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr.

Πιο αναλυτικά, τα κυριότερα χαρακτηριστικά της κακοκαιρίας θα είναι:

  • Οι ισχυρές κατά τόπους βροχές και καταιγίδες τόσο στα ηπειρωτικά όσο και στα νησιωτικά τμήματα της χώρας. Τις πρώτες πρωινές ώρες φαινόμενα θα εκδηλωθούν κυρίως στα Επτάνησα και τη Δυτική Ελλάδα, αλλά γρήγορα θα επεκταθούν και στην υπόλοιπη χώρα, με την κεντρική και ανατολική ηπειρωτική χώρα, την Ανατολική και Νότια Πελοπόννησο, τις Κυκλάδες, την Κρήτη, το Ανατολικό και Νότιο Αιγαίο να επηρεάζονται σημαντικά. Τις βραδινές ώρες τα φαινόμενα θα ενισχυθούν στο Βόρειο και Ανατολικό Αιγαίο και στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη.
  • Οι χαλαζοπτώσεις αναμένονται τις πρώτες πρωινές ώρες στα Επτάνησα και τη Δυτική Ελλάδα, ενώ από το απόγευμα στη Νότια Πελοπόννησο, στην Κρήτη, στις Κυκλάδες και στα Δωδεκάνησα.
  • Οι θυελλώδεις άνεμοι στα πελάγη, ειδικότερα στο Νοτιοανατολικό Αιγαίο.

Η εξέλιξη αυτή του καιρού συνδέεται με μια ιδιαίτερα δυναμική διάταξη πάνω από την κεντρική και ανατολική Μεσόγειο και την ταυτόχρονη παρουσία δύο βαρομετρικών χαμηλών.

Το πρώτο βαρομετρικό χαμηλό (L1) έχει σχηματιστεί στη θαλάσσια περιοχή νότια της Ιταλίας. Ταυτόχρονα, δεύτερο βαρομετρικό χαμηλό (L2), το οποίο βαθαίνει γρήγορα στην περιοχή του Αιγαίου, κινείται από την περιοχή της Βόρειας Αφρικής προς τα βόρεια-βορειοανατολικά. Αυτό είναι το χαμηλό που συνδέεται άμεσα με τη σημαντική επιδείνωση του καιρού στη χώρα μας την Τετάρτη. Η δημιουργία αυτού του δεύτερου χαμηλού συνδέεται με σημαντικές θερμοκρασιακές διαφορές πάνω από την Αφρική.

Τέλος σημειώνεται ότι σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση του επεισοδίου βροχόπτωσης (RPI), η οποία αναπτύχθηκε από τη μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, το συγκεκριμένο επεισόδιο κατατάσσεται στην Κατηγορία 5 (Ακραία).

Πλημμύρες: Ετοιμάζεται χαρτογράφηση για τα νέα σχέδια διαχείρισης κινδύνου Καιρός Πλημμύρες: Ετοιμάζεται χαρτογράφηση για τα νέα σχέδια διαχείρισης κινδύνου


Σε πάνω από 170 δις ευρώ αποτιμώνται οι ζημιές από τα συμβάντα πλημμυρών από το 1980 μέχρι σήμερα, με θύματα πολύ συχνά τους αγρότες και ταλαιπωρίες στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις και τις μεταποιητικές μονάδες, με κορυφαίο παράδειγμα την καταιγίδα «Daniels».

Τα πλημμυρικά φαινόμενα στη χώρα μας αποτιμώνται σε πάνω από 1.500, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, κι έχουν προκαλέσει πάνω από 430 θανάτους.

Στην χώρα μας υπάρχουν 14 υδατικά διαμερίσματα με 46 λεκάνες απορροής και 26,703  χιλιόμετρα ζωνών δυνητικά υψηλού κινδύνου πλημμύρας. Οι υδάτινοι πόροι, που αφορούν στη Γεωργία μόνο για αρδευτικό νερό,  με αφορμή την Παγκόσμια Νερού, αφορούν στο 86%. Αρμόδιες διευθύνσεις κατά περίπτωση αφορούν στα συναρμόδια υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κλιματικής Κρίσης και σε κάθε περίπτωση εμπλέκονται αναλόγως και το Εσωτερικών ή και το Οικονομικών.

Μιλώντας πριν λίγες μέρες στην αρμόδια Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής, ο γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, Πέτρος Βαρελίδης ανέφερε ότι τα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνου Πλημμύρας, τα οποία εκπονούνται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2007/60/ΕΚ, αποτελούν στρατηγικά εργαλεία πρόληψης και ιεράρχησης παρεμβάσεων, με τις πλημμύρες να αντιμετωπίζονται με έναν  συνδυασμό ενεργητικών και παθητικών μέτρων.

Ο ίδιος υπογράμμισε τη σημασία της διαχείρισης σε επίπεδο λεκάνης απορροής και της συνεχούς επικαιροποίησης των χαρτογραφήσεων κινδύνου με βάση νέα δεδομένα. Επισήμανε, παράλληλα, την αξία του διαρκούς καθαρισμού των κοιτών και των ρεμάτων από τις Περιφέρειες, ώστε να μην φράζουν οι δίοδοι του νερού από φερτά υλικά.

Σημείωσε ότι ιδιαίτερη σημασία αποδίδει το Υπουργείο και στα συστήματα έγκαιρης πρόγνωσης και προειδοποίησης, τα οποία είναι εγκατεστημένα στα ποτάμια Έβρος και Αξιός, μέσω δύο προγραμμάτων Interreg, και βασίζονται σε μετεωρολογικά, υδρολογικά και υδραυλικά προγνωστικά μοντέλα και έγκαιρα προβλέπουν τον κίνδυνο. Υπενθυμίζουμε ότι οι αγρότες του Έβρου έχουν ταλαιπωρηθεί σημαντικά εξαιτίας των πλημμυρών.

Εξάλλου, ουδείς μπορεί να πει με ακρίβεια, πόσο ακριβώς κόστισε η καταιγίδα “Daniel”. Υπολογίζεται σε περίπου 3 – 3,5 δις, καθώς πέρα από τις αποζημιώσεις μέσω ΕΛΓΑ, δόθηκαν και κρατικές ενισχύσεις ενώ ενεπλάκησαν κι ασφαλιστικές εταιρείες, καθώς δηλώθηκαν 7.426 ζημιές κι εξ αυτών τα περίπου 364 εκατ. αφορούσαν περιουσίες.

Την ίδια στιγμή όμως που υπάρχουν πλημμύρες υφίσταται και το πρόβλημα της λειψυδρίας. Σύμφωνα με παλαιότερες αναφορές κυβερνητικών παραγόντων στην Επιτροπή Περιβάλλοντος τα έτη ’20-22 συγκεντρώθηκαν 188 προτάσεις έργων από φορείς ύδρευσης των νησιών, συνολικού προϋπολογισμού 318,5 εκ. ευρώ περίπου ώστε να χρηματοδοτηθούν μέσω ΕΣΠΑ 21-27, εθνικών πόρων ή άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Σύμφωνα με τους παράγοντες του ΥΠΕΝ, που ενημέρωσαν τους βουλευτές – μέλη της Επιτροπής Περιβάλλοντος, τα σχέδια πλημμυρών υπήρχαν αλλά τώρα ανανεώνονται και επικαιροποιούνται με βάση τα νέα στοιχεία. Το πρόβλημα δεν αγγίζει βέβαια, μόνο την ύπαιθρο αλλά υπάρχει ακόμη και στην πρωτεύουσα, τόσο σε περιοχές καθαρά αστικές όσο και ημιαστικές και παράκτιες.

Πέρα από την ύπαιθρο, περίπου 25 δήμοι της πρωτεύουσας κινδυνεύουν, λόγω των πλημμυρικών φαινομένων. Ανάμεσα σ΄ αυτούς υπάρχουν και δήμοι, που έχουν κυρίως ελαιοκομική, αμπελουργική και ανθοκομική δραστηριότητα ή εκτροφή  πουλερικών για αβγοπαραγωγή, όπως είναι η Κηφισιά, τα Μέγαρα, η Μεταμόρφωση, η Παιανία, τα Σπάτα κ.ά.

Προς αυτή την κατεύθυνση, ο γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας κ. Νικόλαος Παπαευσταθίου παρουσίασε την πρόοδο του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ», το οποίο περιλαμβάνει τη σύνταξη στρατηγικών σχεδίων (master plans) για αντιπλημμυρικά έργα σ’ όλη τη χώρα, καθώς και το σχέδιο «ΔΑΡΔΑΝΟΣ» για τον βέλτιστο συντονισμό των φορέων σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. 

Βεβαίως, σύμφωνα με την κριτική ορισμένων παραγόντων της αντιπολίτευσης, το πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ, που είναι σε εξέλιξη προχωρά αργά.

Το μεγάλο πρόγραμμα ενίσχυσης της Πολιτικής Προστασίας που αφορά πυρκαγιές, πλημμύρες, drones, ελικόπτερα, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης κτλ., σύμφωνα με την αντιπολίτευση, διαθέτει πολύ μεγάλο προϋπολογισμό (πάνω από 2 δισ. ευρώ).

Όμως, σύμφωνα με το ΚΚΕ δεν εξυπηρετεί τον σκοπό της Πολιτικής Προστασίας αλλά της πολεμικής προετοιμασίας, υποτάσσοντας την προστασία των δασών στους στόχους του ΝΑΤΟ και συγκεκριμένα στον επιχειρησιακό σχεδιασμό με τίτλο: «Ενεργή μάχη». Κατά τον Περισσό, το πρόγραμμα antiNERO περιλαμβάνει πανάκριβα αποσπασματικά έργα, τα οποία δεν εντάσσονται σε ένα σχέδιο ολοκληρωμένης διαχείρισης και προστασίας από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες.

Της Άννας Στεργίου

Κλιματική αλλαγή – Τι προκαλεί σε φυτά, ζώα και υδάτινους πόρους - Τι ειπώθηκε στις αρμόδιες επιτροπές της Βουλής Καιρός Κλιματική αλλαγή – Τι προκαλεί σε φυτά, ζώα και υδάτινους πόρους - Τι ειπώθηκε στις αρμόδιες επιτροπές της Βουλής


Την ανάγκη αλλαγών και στις ποικιλίες και στον τρόπο καλλιέργειας, στη διαχείριση νερού αλλά και στην τεχνολογία για την προστασία, λόγω των κλιματικών μεταβολών, έχουν επισημάνει επανειλημμένα ομιλητές από διάφορους κλάδους και εκπρόσωποι φορέων, που έχουν καταθέσει τις προτάσεις τους στην Αγροτική Διακομματική Επιτροπή της Βουλής.

Από το Ινστιτούτο ΕΝΑ έδωσαν πιο σαφείς κατευθύνσεις για τις μεταβολές που επηρεάζουν, λόγω της Κλιματικής Αλλαγής, και την κτηνοτροφία.

Είτε πρόκειται για τα Πανεπιστήμια και το ΓΕΩΤΕΕ είτε αφορά αγροτικούς συλλόγους και συνεταιρισμούς, όλοι συμφώνησαν σε ένα πράγμα: ότι, ανεξάρτητα από την πολιτική της Κοινότητας, οφείλει να αλλάξει αγροτική ατζέντα και η Ελλάδα, προωθώντας πιο ανθεκτικές ποικιλίες, που θα μπορούν να αντέξουν στις νέες ξαφνικές μεταβολές του καιρού, και αυτή η διαδικασία πρέπει να συνδεθεί άμεσα και με το ζήτημα της ασφάλισης των καλλιεργειών. Η αλλαγή αυτή δεν αφορά όλα τα προϊόντα ούτε όλες τις ποικιλίες αλλά εξαρτάται άμεσα από τις μεταβολές σε κάθε περιοχή.

Κλιματική αλλαγή και καταστροφές

Κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων της Αγροτικής Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής έχει επισημανθεί πως οι ακραίες καιρικές συνθήκες, οι παρατεταμένες ξηρασίες και τα επαναλαμβανόμενα φαινόμενα καταστροφών αναδεικνύουν ότι ο καιρός έχει αλλάξει και χρειάζεται διαφορετική διαχείριση και της παραγωγικής διαδικασίας. Σ’ αυτό το πλαίσιο, άπαντες συμφώνησαν πως επιβάλλεται η αναθεώρηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει υποχρεωθεί να καταβάλλει μεγάλες αποζημιώσεις, συχνά και από τον κρατικό κουμπαρά, προκειμένου να ανταποκριθεί, και ταυτόχρονα να αρθούν τα γραφειοκρατικά εμπόδια για την πρόληψη και τη γρήγορη εξέταση των ζημιών. Το ποσοστό αποζημιώσεων μετά το 2020 πολλαπλασιάζεται.

Εκπρόσωποι αγροτικών συλλόγων επέμειναν πως οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις στην απόδοση των αποζημιώσεων απειλούν τη βιωσιμότητα των παραγωγών και των επιχειρήσεων.

Διαγράμματα και μετρήσεις έδειξαν πως η θερμοκρασία αλλάζει και κάποιες καλλιέργειες είτε θα χρειαστούν περισσότερο νερό είτε στρεσάρονται περισσότερο στο ξηροθερμικό τοπίο.

Επιστήμονες που μετέχουν στο Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών (ΕΝΑ) εξήγησαν πως η κλιματική αλλαγή μειώνει τη βοσκοϊκανότητα και τη διαθεσιμότητα νερού, αλλά είναι αναχαιτιστικός παράγοντας και στην ανάπτυξη των ζώων. Επιπλέον, μειώνει τη γαλακτοπαραγωγή, την αναπαραγωγή και έχει σημαντικές συνέπειες στην αύξηση των ασθενειών. Στην παρούσα φάση, τονίστηκε πως η συμμετοχή του Πρωτογενούς Τομέα στην εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου επηρεάζει την ΕΕ κατά 11%.

Ποιες καλλιέργειες επηρεάζονται περισσότερο;

Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν, τα φυτά C4, δηλαδή το καλαμπόκι και ορισμένα κηπευτικά, πλεονεκτούν στη νέα εποχή έναντι αρκετών άλλων αροτραίων καλλιεργειών αλλά και δενδροκαλλιεργειών, διότι αντέχουν σε πιο υψηλές θερμοκρασίες. Στην κατηγορία C3 εντάσσονται τα περισσότερα γεωργικά φυτά, όπως το σιτάρι, το κριθάρι, η βρώμη, η σίκαλη, το ρύζι, το βαμβάκι, ο καπνός, ο ηλίανθος, αλλά και τα περισσότερα φρούτα και λαχανικά.

Ειδικότερα, η Κλιματική Αλλαγή επηρεάζει τη γεωργία ως εξής:

  • Μέσω της μεταβολής της συγκέντρωσης του διοξειδίου του άνθρακα.
  • Μέσω της μεταβολής της θερμοκρασίας.
  • Μέσω της μεταβολής των υδατικών κατακρημνισμάτων.
  • Μέσω των ακραίων καιρικών φαινομένων.
  • Μέσω της διασποράς των εχθρών και των ασθενειών των φυτών.

«Οι ακραίες καιρικές συνθήκες, οι παρατεταμένες ξηρασίες, τα επαναλαμβανόμενα φαινόμενα καταστροφών καθιστούν την αγροτική ασφάλιση πυλώνα βιωσιμότητας. Χρειαζόμαστε έναν σύγχρονο, οικονομικά βιώσιμο ΕΛΓΑ, με νέο κανονισμό ασφάλισης, ψηφιακά εργαλεία ταχείας εκτίμησης ζημιών, έμφαση στην πρόληψη και δυνατότητα συμπληρωματικών ασφαλιστικών σχημάτων. Η αποζημίωση δεν μπορεί να καθυστερεί μήνες· πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο σταθερότητας και ανθεκτικότητας της παραγωγής», ανέφερε ο Γιώργος Κατσουλής, πρόεδρος του Συνδέσμου Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων και Επιχειρήσεων Ελλάδας, ο οποίος ζήτησε ριζική αναβάθμιση του ΕΛΓΑ.

Από τις ξηροθερμικές θερμοκρασίες επηρεάζονται περισσότερο περιοχές, σύμφωνα με όσα έχουν ειπωθεί στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, όπως είναι τα άνυδρα νησιά, η Κρήτη κ.ά.

Σύμφωνα με κορυφαία τραπεζικά στελέχη, πέρα από τον ΕΛΓΑ, το ασφαλιστικό κενό στην Ελλάδα για την κάλυψη φυσικών καταστροφών είναι μόλις στο 4%, όταν το ποσοστό ασφάλισης στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι κοντά στο 25% για φυσικές καταστροφές.

Της Άννας Στεργίου

Έβρος: Το αποτύπωμα των πλημμυρών – ζημιές, καθυστερήσεις, αλλαγές στις καλλιέργειες και έξαρση ασθενειών Σιτηρά Έβρος: Το αποτύπωμα των πλημμυρών – ζημιές, καθυστερήσεις, αλλαγές στις καλλιέργειες και έξαρση ασθενειών


Οι έντονες βροχοπτώσεις των τελευταίων εβδομάδων άφησαν πίσω τους ένα βαρύ αποτύπωμα στις αγροτικές εκτάσεις του Έβρου, μετατρέποντας χιλιάδες στρέμματα σε στάσιμες υδάτινες επιφάνειες και ανατρέποντας τον καλλιεργητικό σχεδιασμό μιας ολόκληρης περιοχής.

Πέρα από τις άμεσες καταστροφές, το πραγματικό μέγεθος των επιπτώσεων αρχίζει τώρα να αποκαλύπτεται: καθυστερήσεις στις σπορές, αλλαγές στις καλλιέργειες, αυξημένος κίνδυνος ασθενειών και σημαντικές απώλειες παραγωγής. Ο κ. Στυλιανός Τσακίρης, γεωπόνος από τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Δημητριακών Ορεστιάδας «Η Ένωση», περιγράφει με σαφήνεια στον ΑγροΤύπο την κατάσταση που διαμορφώνεται στο πεδίο.

Πλημμυρισμένα χωράφια και ολοκληρωτική καταστροφή καλλιεργειών

Σύμφωνα με τον κ. Τσακίρη, η έκταση του φαινομένου είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς «με τις τελευταίες πλημμύρες, σε όλο τον Έβρο, περίπου 150 χιλιάδες στρέμματα είναι τα πλημμυρισμένα», δίνοντας μια σαφή εικόνα της πίεσης που δέχεται ο αγροτικός τομέας της περιοχής. Όπως διευκρινίζει, στην περιοχή της Ορεστιάδας τα στρέμματα είναι λιγότερα, ωστόσο η ζημιά παραμένει σημαντική, με το πρόβλημα να εκτείνεται και σε άλλες περιοχές όπως το Διδυμότειχο, το Αμόριο, τα Λάβαρα και το Σουφλί.

Το μεγαλύτερο πλήγμα καταγράφεται στις ήδη εγκατεστημένες καλλιέργειες σιτηρών, με τον γεωπόνο να τονίζει χαρακτηριστικά πως «τα στάρια που ήταν σπαρμένα είναι για καταστροφή», ενώ σε σχετική διευκρίνιση ξεκαθαρίζει ότι η εικόνα είναι καθολική: «Όλα».

Σε αυτές τις περιπτώσεις, όπως εξηγεί, δεν υπάρχουν περιθώρια παρέμβασης, αφού «δεν μπορούν να κάνουν κάτι στο χωράφι τους… έχει τελειώσει αυτή η καλλιέργεια», γεγονός που μεταφράζεται άμεσα σε οικονομική απώλεια για τους παραγωγούς. Ήδη έχουν κινηθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες, καθώς «έχει γίνει η αναγγελία του ΕΛΓΑ, έχουν γίνει δηλώσεις από τους παραγωγούς», ωστόσο η αγωνία παραμένει μέχρι την ολοκλήρωση των αποζημιώσεων.

Την ίδια στιγμή, προβλήματα καταγράφονται και σε χωράφια που δεν πλημμύρισαν πλήρως, αλλά επηρεάστηκαν από τις έντονες βροχοπτώσεις, με τον κ. Τσακίρη να επισημαίνει ότι παρατηρούνται «πολύ αραιοί πληθυσμοί μέσα στα χωράφια… ανομοιόμορφο και αραιό φύτρωμα», κάτι που προδιαγράφει μειωμένες αποδόσεις.

Στις περιπτώσεις πλήρους καταστροφής, όπως εξηγεί, οι παραγωγοί θα πρέπει να περιμένουν την αποστράγγιση και στη συνέχεια «να μπουν σε μια άλλη καλλιέργεια, είτε ηλίανθο είτε καλαμπόκι», προσαρμόζοντας εκ νέου τον σχεδιασμό τους.

Καθυστερήσεις και αλλαγές καλλιεργειών

Η επόμενη μέρα των πλημμυρών δεν περιορίζεται μόνο στις άμεσες απώλειες, αλλά επηρεάζει συνολικά τον καλλιεργητικό σχεδιασμό, οδηγώντας τους παραγωγούς σε αναγκαστικές προσαρμογές και επαναξιολόγηση των επιλογών τους. Όπως διευκρινίζει, δεν επηρεάστηκαν μόνο τα πλημμυρισμένα χωράφια, καθώς «δεν ήταν όλα πλημμυρισμένα… αλλά τα πολλά χιλιοστά δημιούργησαν θέματα», δείχνοντας ότι η επίδραση των βροχοπτώσεων ήταν ευρύτερη.

Όπως εξηγεί ο κ. Τσακίρης, πολλές από τις καλλιέργειες που είχαν προγραμματιστεί για την περίοδο αυτή δεν θα μπορέσουν να υλοποιηθούν, καθώς «καλλιέργειες όπως φασολάκια, αρακάδες για κάποιες τοπικές βιοτεχνίες παίρνουν αναβολή, χάνουν την εποχή σποράς, δεν μπορούν να μπουν πλέον», γεγονός που δημιουργεί αλυσιδωτές επιπτώσεις στην τοπική παραγωγή.

Παράλληλα, παρατηρείται μια αναγκαστική μετατόπιση καλλιεργειών σε άλλες περιοχές, με τον ίδιο να σημειώνει ότι «γίνεται μια μετατόπιση αυτών των καλλιεργειών σε άλλες περιοχές… σε κομμάτια που δεν είχαν θέμα με την πλημμύρα», κάτι που αλλάζει ουσιαστικά τον χάρτη της καλλιέργειας στην ευρύτερη περιοχή.Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «επηρεάζει το παζλ των καλλιεργειών που θα παίξουν σε αυτή την περιοχή», αποτυπώνοντας τη συνολική ανατροπή στον σχεδιασμό. Η καθυστέρηση των εργασιών επηρεάζει άμεσα και τις επιλογές των παραγωγών για τις ανοιξιάτικες καλλιέργειες, με τον γεωπόνο να επισημαίνει πως «μας επηρεάζει αυτό στις επιλογές των καλλιεργειών των ανοιξιάτικων», υπογραμμίζοντας ότι ο χρόνος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα.

Ειδικά για συγκεκριμένες καλλιέργειες, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι καθοριστικές, καθώς «αν πάει πολύ πίσω… τα βαμβάκια ενδεχομένως να μην προλάβουν», ενώ για το καλαμπόκι απαιτείται προσαρμογή, αφού «θα πρέπει να μπουν μικρού βιολογικού κύκλου», ώστε να αποφευχθούν προβλήματα υγρασίας το φθινόπωρο. Η χρονική καθυστέρηση δεν είναι μικρή, καθώς όπως αναφέρει «μπορεί να πάει και 20 ημέρες… σε κάποια σημεία μπορεί να πάει και ένα μήνα ακόμα», ανάλογα με την αποστράγγιση των χωραφιών και τη μορφολογία του εδάφους.

Προβλήματα στο έδαφος και καλλιεργητικές πρακτικές

Παράλληλα, όπως επισημαίνει ο γεωπόνος, οι βροχοπτώσεις επηρέασαν και βασικές καλλιεργητικές πρακτικές, καθώς «είχαμε μια καθυστέρηση όσον αφορά τη λίπανση των καλλιεργειών… πήγαμε πιο πίσω», κάτι που επηρεάζει άμεσα την ανάπτυξη των φυτών και την τελική παραγωγή.

Την ίδια στιγμή, η αυξημένη υγρασία δημιουργεί επιπλέον κινδύνους για τη δομή του εδάφους, με τον κ. Τσακίρη να προειδοποιεί ότι «αν μπει ο αγρότης με τα μηχανήματά του σε ένα υγρό αγρό και το συμπιέσει το έδαφος… οι αποδόσεις είναι πολύ χαμηλές», επισημαίνοντας τη σημασία της σωστής χρονικής επιλογής των εργασιών.

Η προετοιμασία των χωραφιών απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς όπως σημειώνει «πρέπει να γίνει προσεκτική κατεργασία και όταν το χωράφι είναι στο ρόγο του», ώστε να αποφευχθούν προβλήματα στη δομή του εδάφους. Για τον λόγο αυτό, όπως τονίζει, απαιτείται προσοχή και υπομονή, καθώς «χρειάζεται μια προσοχή, λίγο υπομονή να έρθει στο ρόγο του το χωράφι», πριν πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες καλλιεργητικές παρεμβάσεις.

Έξαρση μυκητολογικών ασθενειών και ανάγκη άμεσης φυτοπροστασίας

Πέρα από τις άμεσες ζημιές που προκάλεσαν οι πλημμύρες, ιδιαίτερα ανησυχητική είναι και η εικόνα που διαμορφώνεται στις καλλιέργειες που δεν επλήγησαν άμεσα, αλλά επηρεάστηκαν από τις έντονες και παρατεταμένες βροχοπτώσεις. Όπως επισημαίνει ο κ. Τσακίρης, οι μυκητολογικές προσβολές έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους σε μεγάλη έκταση, καθώς «έχουμε παρατηρήσει μυκητολογικές προσβολές σχεδόν καθολικά», γεγονός που δημιουργεί νέα δεδομένα για τη διαχείριση των καλλιεργειών.

Κυρίαρχη ασθένεια στο σιτάρι, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η σεπτόρια, με τον γεωπόνο να τονίζει ότι «η σεπτόρια είναι ο κυρίαρχος μύκητας που βλέπουμε», ενώ παράλληλα καταγράφονται και «σκωριάσεις στα φυλλώματα σε λιγότερο βαθμό», οι οποίες ενισχύονται από τις συνθήκες υψηλής υγρασίας.

Η κατάσταση αυτή καθιστά αναγκαία την άμεση αντίδραση των παραγωγών, καθώς όπως προειδοποιεί «θα πρέπει οι παραγωγοί να μπουν στη λογική να καταπολεμήσουμε και μύκητες στα φυτά του σταριού, γιατί θα μας μειώσουν την απόδοση», υπογραμμίζοντας τον άμεσο κίνδυνο απώλειας παραγωγής.

Στο πλαίσιο αυτό, ο ίδιος προτείνει συγκεκριμένες πρακτικές, σημειώνοντας ότι « να κάνουν κάποια μυκητοκτόνα οι παραγωγοίμαζί με τη ζιζανιοκτονία που κάνουν αυτή την εποχή», ώστε να περιοριστεί η εξάπλωση των ασθενειών. Όπως εξηγεί, οι συνθήκες που διαμορφώθηκαν μετά τις βροχοπτώσεις ευνοούν έντονα την ανάπτυξη παθογόνων, καθώς «είναι πολύ πιο ανοιχτό το ενδεχόμενο να έχουμε προσβολές», καθιστώντας τη φυτοπροστασία κρίσιμο παράγοντα για τη διατήρηση της παραγωγής.

Ψαθά Παναγιώτα

 

Κατηγορία: 

Σχόλια - Facebook Comments