Η οδική ασφάλεια εξαντλείται αποκλειστικά στη δημιουργία ενός γιγαντιαίου μηχανισμού εντοπισμού και τιμωρίας;

Στην «καλλιέργεια μιας νέας οδηγικής κουλτούρας» και στην «ενίσχυση της οδικής ασφάλειας» θα στοχεύει ο «ΟΔ.Υ.Σ.Ε.ΑΣ.». Όχι ο γνωστός ήρωας του Ομήρου που επανήλθε στη δημοσιότητα με την ομώνυμη ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν, αλλά η πλατφόρμα «ΟΔικής Υπηρεσίας Συστημάτων Εποπτείας και ΑΣφάλειας – ΟΔ.Υ.Σ.Ε.ΑΣ.».

Πρόκειται για ένα ενιαίο τεχνολογικό σύστημα που θα διαχειρίζεται ψηφιακές κάμερες, λήψεις από λεωφορειολωρίδες, drones της αστυνομίας, αλλά και κάμερες τοποθετημένες σε αστικά λεωφορεία και συμβατικά «κρυφά» οχήματα της Τροχαίας. Στόχος; Η καταγραφή κάθε παράβασης του ΚΟΚ και η αποστολή του σχετικού «ραβασακίου» στον ιδιοκτήτη με γρήγορες και… συνοπτικές διαδικασίες.

Στη σχετική συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Πέμπτη αναφέρθηκε σε όλους τους τόνους ότι όλα αυτά δεν γίνονται για την επιβολή περισσότερων προστίμων, «αλλά για να διαμορφώσουμε μια νέα οδηγική κουλτούρα». Στο πλαίσιο της οποίας όμως, θα επιβάλλονται και περισσότερες κλήσεις, βεβαίως βεβαίως…

Τι περιλαμβάνει το νέο σύστημα

Τι ακριβώς όμως φέρνει ο «ΟΔ.Υ.Σ.Ε.ΑΣ.»; Στον τομέα της καταγραφής παραβάσεων, το δίκτυο επεκτείνεται θεαματικά. Ενεργοποιούνται 388 κάμερες της Περιφέρειας Αττικής, προγραμματίζεται η εγκατάσταση 250 πρόσθετων συστημάτων σε λεωφορεία της ΟΣΥ για τον έλεγχο των λεωφορειολωρίδων, ενώ ενισχύεται η συνεργασία με τους Δήμους.

Παράλληλα, επιστρατεύεται το επιχειρησιακό σύστημα «Traffic Commander» της Αστυνομίας, το οποίο θα επεξεργάζεται σε πραγματικό χρόνο δεδομένα από κάμερες, drones και αναφορές τροχαίων συμβάντων.

Σήμερα στην Αττική λειτουργούν ήδη έξι κάμερες με χρήση τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες εντοπίζουν, πέρα από την παραβίαση του ερυθρού σηματοδότη, την υπερβολική ταχύτητα, τη χρήση κινητού και τη μη χρήση ζώνης. Τις επόμενες ημέρες προστίθενται ακόμη δύο. Όσο για τις 388 κάμερες της Περιφέρειας που μπαίνουν σε 24ωρη λειτουργία, αυτές θα καταγράφουν αποκλειστικά τις παραβάσεις κόκκινου σηματοδότη, παράγοντας για κάθε περίπτωση πλήρες αποδεικτικό υλικό υψηλής ευκρίνειας (έξι φωτογραφίες και ένα βίντεο) που θα διαβιβάζεται άμεσα στην Αστυνομία.

Οδική ασφάλεια μόνο με τιμωρία;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ασφάλεια στους δρόμους συνδέεται άμεσα με την τήρηση του ΚΟΚ. Ούτε χωρά αμφισβήτηση το γεγονός ότι ως οδηγός ο Έλληνας δεν διακρινόταν ποτέ για την καλύτερη οδηγική παιδεία (παρότι υπάρχουν και χειρότερα παραδείγματα διεθνώς).

Η οδική ασφάλεια, όμως, εξαντλείται αποκλειστικά στη δημιουργία ενός γιγαντιαίου μηχανισμού εντοπισμού και τιμωρίας; Διότι αυτή ήταν ουσιαστικά η μόνη «λογική» που ακούσαμε από τους αρμόδιους, συνοδευόμενη από ορισμένες ενέργειες κυρίως επικοινωνιακού χαρακτήρα.

Η ασφάλεια στους δρόμους δεν εξαρτάται μόνο από τη συμπεριφορά των οδηγών, αλλά και από τις οδικές υποδομές. Η συντριπτική πλειοψηφία των τροχαίων ατυχημάτων και δυστυχημάτων δεν συμβαίνει στους σύγχρονους αυτοκινητοδρόμους, αλλά στο οδικό δίκτυο του αστικού ιστού. Η κατάσταση του οποίου στο μεγαλύτερο ποσοστό της απέχει έτη φωτός από το να χαρακτηριστεί «ευρωπαϊκού επιπέδου», και είναι ζήτημα αν υπάρχει έστω ένας κάτοικος της πρωτεύουσας που να δηλώνει ικανοποιημένος από την κατάστασή του.

Για αυτό το οδικό δίκτυο της πόλης και τη βελτίωσή του, δεν ακούσαμε απολύτως τίποτα συγκεκριμένο. Μόνο ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, κ. Γιώργος Κώτσηρας, έκανε μια γενική αναφορά στον «εκσυγχρονισμό του δικτύου», φέρνοντας όμως ως παράδειγμα τον αυτοκινητόδρομο Ε65 (και όχι τους δρόμους της Αθήνας), την «ενίσχυση των ΜΜΜ» (την ώρα που τα δρομολόγια αραιώνουν το καλοκαίρι παρά την αυξημένη τουριστική κίνηση) και την «επέκταση των 24ωρων λεωφορειακών γραμμών» (κάποια στιγμή).

Δεν ακούστηκε τίποτα για μόνιμη αύξηση της συχνότητας όλων των συγκοινωνιών, τίποτα για μηχανισμούς αξιολόγησης της ποιότητας των οδικών έργων του αστικού ιστού που παραδίδονται, ούτε καν μια αναφορά στα αποτελέσματα της πολυδιαφημισμένης συνεργασίας με την Google, η οποία υποτίθεται θα καθιστούσε τα φανάρια της πόλης «έξυπνα» για να ρυθμίζουν την κυκλοφορία σε πραγματικό χρόνο.

Η ουσία πίσω από την παράβαση

Κυρίως όμως δεν είδαμε την παραμικρή προσπάθεια από τους αρμόδιους να προσεγγίσουν τα βαθύτερα αίτια του προβλήματος, πέρα από την καταστολή. Κανένας προβληματισμός για τους βαθύτερους λόγους για τους οποίους γίνονται οι παραβάσεις.

Ασφαλώς και υπάρχουν οι ασυνείδητοι που θεωρούν «μαγκιά» να παραβιάζουν τη λεωφορειολωρίδα, την προτεραιότητα ή το κόκκινο. Μήπως όμως υπάρχει και μια μεγάλη μερίδα οδηγών που «οδηγούνται» στην παράβαση επειδή ακριβώς έχουν φτάσει στα όριά τους; Όταν για παράδειγμα, ένας οδηγός μένει ακινητοποιημένος στο μποτιλιάρισμα έχοντας διανύσει μόλις 20 μέτρα σε 40 λεπτά, τότε είτε το περιθώριο χρόνου που δε θα έχει πλέον για να φτάνει στη δουλειά του, είτε η αγανάκτηση που θα χτυπήσει κόκκινο, μπορεί να τον οδηγήσουν στην παράβαση.

Τα παραπάνω δεν δικαιολογούν την παράβαση σε καμία περίπτωση. Μήπως όμως οι αρμόδιοι θα έπρεπε να αναλογιστούν ότι η καθημερινή ταλαιπωρία στους αθηναϊκούς δρόμους εξωθεί ανθρώπους σε συμπεριφορές που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα υιοθετούσαν ποτέ;

Οι απαγορεύσεις, η αύξηση των προστίμων και η επιβολή ποινών είναι η πιο εύκολη λύση για να δείχνει η Πολιτεία ότι «κάτι κάνει». Είναι μέτρα απαραίτητα, αλλά όταν η συζήτηση έρχεται στην ουσιαστική αναβάθμιση των υποδομών και των υπηρεσιών προς τον πολίτη, οι αρμόδιοι καταφεύγουν σε αοριστίες και μεταθέτουν την ευθύνη ο ένας στον άλλο…