Στην αφαίρεση του Επταπυργίου από τη λίστα αρχαιολογικών χώρων και μνημείων που θα νοικιάζονται σε ιδιώτες για την παράθεση γευμάτων οδηγείται η κυβέρνηση, υπό το βάρος των γενικευμένων αντιδράσεων που σημειώθηκαν το τελευταίο δίμηνο.

Το θέμα αναμένεται να συζητηθεί στη σημερινή (Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου) συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ), στην ημερήσια διάταξη της οποίας εισάγεται ως εξής: «Έγκριση ή μη τροποποίησης της υπ’ αρ. 196242/18-06-2021 (ΑΔΑ: 9Α6Τ4653Π4-Λ5Θ) Απόφασης: “Έγκριση αιτήματος του ΟΔΑΠ σχετικά με το πρώτο πρόγραμμα αξιοποίησης αρχαιολογικών χώρων, ιστορικών τόπων, μνημείων και μουσείων ή του περιβάλλοντος χώρου αυτών για τη διοργάνωση εκδηλώσεων και δράσεων που σχετίζονται με την προαγωγή και προώθηση της τοπικής γαστρονομίας” με αφαίρεση του Επταπυργίου Θεσσαλονίκης από τον συνημμένο στην εν λόγω Απόφαση κατάλογο».

Η εξέλιξη αυτή δικαιώνει τόσο τον Σύνδεσμο Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1974 (ΣΦΕΑ), τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) και τον Σύλλογο Εκτάκτων Αρχαιολόγων (ΣΕΚΑ), που από την πρώτη στιγμή κατήγγειλαν με σφοδρότητα την απόφαση της κυβέρνησης, όσο και τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τους συλλόγους, τις δημοτικές παρατάξεις κ.ά. που συγκρότησαν ένα μέτωπο αντίστασης στην παράδοση ως χώρου ιδιωτικών εκδηλώσεων δήθεν για την «προβολή τοπικών και γαστρονομικών παραδόσεων» (!) του Επταπυργίου, του κολαστηρίου πολιτικών και ποινικών κρατουμένων για περισσότερα από 100 χρόνια, του κατεξοχήν τόπου τραυματικής μνήμης της πόλης, όπου φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν χιλιάδες άνδρες και γυναίκες.

Θυμίζουμε ότι η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, τον περασμένο Ιούλιο κατά τη συζήτηση στη Βουλή του νομοθετήματος για την εκχώρηση αρμοδιοτήτων του Οργανισμού Διαχείρισης Αρχαιολογικών Πόρων (ΟΔΑΠ) στην Ανώνυμη Εταιρία ΟΑΔΕΠ ΑΕ, είχε υπεραμυνθεί της συμπερίληψης του Επταπυργίου στη λίστα της ντροπής με τα 21 μνημεία, μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους που θα νοικιάζονται σε ιδιώτες, λέγοντας επί λέξει τα εξής προκλητικά: «Την περίοδο που χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή πολιτικών κρατουμένων δεν τη χαρίζουμε σε κανέναν. Η αντίσταση, όποτε χρειάστηκε, ήταν του ελληνικού λαού και όχι της Αριστεράς. Επομένως, ας μην καπηλευόμαστε αυτή την αντίσταση. Αυτό, λοιπόν, το πολύ μεγάλο συγκρότημα έχει διάφορες πτέρυγες, που άλλες χρησιμοποιήθηκαν ως φυλακές και άλλες χρησιμοποιήθηκαν για άλλες χρήσεις». Διαστρέφοντας δε την πραγματικότητα είχε συμπληρώσει: «Όταν ο ΟΔΑΠ κατήρτισε τη λίστα για τη γαστρονομία, την οποία επικύρωσε το υπουργείο Πολιτισμού, προφανώς δεν το έκανε μόνος του, αυτό ήταν πρόταση της αρχαιολογικής υπηρεσίας. Και γιατί της αρχαιολογικής υπηρεσίας; Διότι ξέρουν πάρα πολύ καλά οι άνθρωποι, τους οποίους εσείς επικαλείστε όποτε σας συμφέρει, που διαχειρίζονται τα μνημεία, ότι υπήρχαν χώροι στο Επταπύργιο που εδώ και πάρα πολλά χρόνια χρησιμοποιούνταν για πολιτιστικές εκδηλώσεις, γίνονταν συναυλίες γίνονται θεατρικά δρώμενα και από το 2019 έχει καθιερωθεί το Φεστιβάλ Επταπυργίου. Αντίστοιχες, λοιπόν, εκδηλώσεις είναι αυτές οι οποίες προτείνονται. Η δε γαστρονομία, αν δείτε προσεκτικά και τον νόμο και την υπουργική απόφαση, θα δείτε ότι πρόκειται για προβολή τοπικών παραδόσεων, γαστρονομικών παραδόσεων. Αυτή, λοιπόν, είναι η περίφημη ντροπιαστική λίστα του ΟΔΑΠ. Ας προσέχουμε λίγο και τις λέξεις που χρησιμοποιούμε». Η αλήθεια είναι ότι ποτέ η αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων δεν πρότεινε να ενοικιαστεί το Επταπύργιο για κλειστά ιδιωτικά γεύματα, καθώς είναι κάτι τελείως διαφορετικό από το να γίνονται στον χώρο ανοιχτές εκδηλώσεις.

Σημειώνουμε, τέλος, για την ιστορία πως η αναμενόμενη εξαίρεση του Επταπυργίου από τη «λίστα της γαστρονομίας» μεθοδεύτηκε να παρουσιαστεί όχι ως αποτέλεσμα των κινητοποιήσεων των συλλόγων, φορέων, κομμάτων και παρατάξεων, για τις οποίες κάναμε λόγο, αλλά να «πιστωθεί» σε πρόσφατη (22.9.2026) παρέμβαση, με επιστολή προς την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, του δημάρχου Θεσσαλονίκης Στέλιου Αγγελούδη. Ωστόσο η πλειοψηφία της διοίκησης του Δήμου Θεσσαλονίκης είχε νωρίτερα μπλοκάρει, με αστείες δικαιολογίες του τύπου «δεν έχουμε προλάβει να ενημερωθούμε», την έκδοση ψηφίσματος το οποίο κατατέθηκε στο δημοτικό συμβούλιο από την δημοτική παράταξη «Πόλη Ανάποδα» και διατύπωνε την ξεκάθαρη αντίδραση στην πρόθεση του υπουργείου Πολιτισμού να μετατραπεί το ματωμένο Επταπύργιο σε οίκο συνεστιάσεων.