ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ: ΘΑ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΑΔΕΙΑ ΕΦ΄ΟΡΟΥ ΖΩΗΣ, ΧΩΡΙΣ ΕΛΕΓΧΟ

Δια παντός συγχωροχάρτι σε όλα τα φυτοφάρμακα δίνει η Κομισιόν με τη βοήθεια του ΕΛΚ και του κόμματος της Μελόνι, ικανοποιώντας τους κολοσσούς της βιοτεχνολογίας σε βάρος της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος.

Η πρόταση, που κατατέθηκε από την Κομισιόν από τις 16 Δεκεμβρίου 2025 θα κριθεί στα μέσα Οκτωβρίου του 2026  από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προβλέπει χαλάρωση των περιορισμών και του επανελέγχου μια και η νέα μόδα στην ΕΕ είναι η αποθέωση της «απλοποίησης» των κανονισμών μέσω της κατάργησης της θεμελιώδους αρχής της προφύλαξης.

Μόνο που εδώ μιλάμε για φυτοφάρμακα, όπως την καρκινογόνο γλυφοσάτη και όλα τα λεγόμενα PFAS, μια πολύ μεγάλη οικογένεια συνθετικών χημικών ουσιών, που είναι γνωστή με την επωνυμία «αιώνια χημικά», τα οποία διασπώνται εξαιρετικά δύσκολα στο περιβάλλον και συσσωρεύονται στο νερό, στο έδαφος, στα τρόφιμα και στον ανθρώπινο οργανισμό.

Και αυτή την πρόταση της Κομισιόν, δύο ευρωβουλευτές από το ΕΛΚ και το κόμμα της Μελόνι προτείνουν να την κάνουν ακόμα πιο χαλαρή για τους επιχειρηματίες των φυτοφαρμάκων.

Τι προβλέπει η πρόταση για τα φυτοφάρμακα

Η Κομισιόν προτείνει ένα σύνολο κανόνων για την αποδυνάμωση του νόμου για τα φυτοφάρμακα, που ονομάζεται Food and Feed Omnibus και συγκεκριμένα προτείνει για τις περισσότερες δραστικές ουσίες των φυτοφαρμάκων να σταματήσει το σύστημα περιοδικής ανανέωσης των αδειών τους και προτείνει οι εγκρίσεις για τα φυτοφάρμακα να γίνονται χωρίς προκαθορισμένη ημερομηνία λήξης, δηλαδή, να παίρνουν άδεια για πάντα.

Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τις νέες ουσίες. Η ίδια η πρόταση προβλέπει ότι, όταν ο νέος κανονισμός τεθεί σε ισχύ, οι ήδη εγκεκριμένες δραστικές ουσίες θα θεωρηθούν καταρχήν εγκεκριμένες για απεριόριστο χρόνο.

Και υπάρχει και τρίτη πρόβλεψη εξίσου επικίνδυνη για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον. Σύμφωνα με την πρόταση της Κομισιόν, χαλαρώνει ακόμα και το καθεστώς για μια ουσία στα φυτοφάρμακα που δεν ανανεώθηκε η άδειά της!

Μέχρι σήμερα η περίοδος χάριτος για τις ουσίες που δεν ανανεώθηκε η έγκρισή τους είναι έξι μήνες για πώληση και διανομή και ακόμη ένα έτος για αποθήκευση και χρήση των αποθεμάτων.

Η Κομισιόν προτείνει, όταν δεν υπάρχουν εύλογες εναλλακτικές λύσεις, το συνολικό διάστημα να μπορεί να φθάσει έως τα τρία χρόνια. Δηλαδή, ένα έτος για πώληση και διανομή και δύο ακόμη για χρήση των υπαρχόντων αποθεμάτων.

Περίοδος χάριτος δεν προβλέπεται μόνο για φυτοφάρμακα που η απαγόρευσή τους οφείλεται σε άμεσες και σοβαρές ανησυχίες για την ανθρώπινη ή ζωική υγεία ή το περιβάλλον.

Οι εισηγητές στο ΕΚ που τα δίνουν όλα στις πολυεθνικές

Δύο εισηγητές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτείνουν τώρα να επιδεινώσουν ακόμα περισσότερο την κατάσταση και είναι έτοιμοι να θυσιάσουν την υγεία και το περιβάλλον για χάρη καλύτερων κερδών για τη χημική βιομηχανία.

Πρόκειται για τον  Herbert Dorfmann από το ΕΛΚ (Χριστιανοδημοκράτες) και τη Michele Picaro από το κόμμα Meloni (ECR – Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές) που  προτείνουν επ’ αόριστον άδειες για μια σειρά επικίνδυνων χημικών ουσιών, συμπεριλαμβανομένων της γλυφοσάτης και των «αιώνιων χημικών».

Ζητούν, δηλαδή, ως εισηγητές περισσότερες εξαιρέσεις για τη χρήση απαγορευμένων φυτοφαρμάκων ακόμη και αν αποδειχθεί ότι ένα φυτοφάρμακο είναι πολύ επικίνδυνο για χρήση.

Το σχέδιο έκθεσής τους κατατέθηκε επισήμως στις 19 Ιουνίου 2026 και εξετάζεται από κοινού από τις επιτροπές Περιβάλλοντος (ENVI) και Γεωργίας (AGRI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Μία από τις πιο σημαντικές αλλαγές που ζητούν να νομοθετηθούν αφορά όχι πλέον μόνο την έγκριση της δραστικής ουσίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά και την άδεια του ίδιου του φυτοπροστατευτικού προϊόντος στα κράτη-μέλη.

Ενώ η Κομισιόν προτείνει οι εθνικές άδειες προϊόντων που περιέχουν ουσίες με απεριόριστη ευρωπαϊκή έγκριση να έχουν διάρκεια έως 15 χρόνια, οι Dorfmann και Picaro προτείνουν οι άδειες αυτές να είναι και αυτές απεριόριστης διάρκειας, εφόσον το προϊόν περιέχει μόνο δραστικές ουσίες με έγκριση χωρίς ημερομηνία λήξης.

Οι δύο εισηγητές προχωρούν ακόμη περισσότερο στις ουσίες που θεωρούνται ήδη προβληματικότερες και χαρακτηρίζονται «υποψήφιες για υποκατάσταση», δηλαδή ουσίες για τις οποίες η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιδιώκει την αντικατάσταση από ασφαλέστερες επιλογές.

Το ισχύον όριο έγκρισης των επτά ετών προτείνουν να αυξηθεί στα 15 χρόνια, ενώ η ανανέωση θα μπορεί επίσης να δίνεται για διαδοχικές περιόδους έως 15 ετών, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο την εκτίμηση κινδύνου αλλά και κοινωνικοοικονομικά και αγροοικονομικά κριτήρια, όπως οι αποδόσεις των αγροτών και η αποτελεσματικότητα απέναντι στα παράσιτα.

Ακόμη μεγαλύτερη γίνεται και η περίοδος χάριτος. Οι Dorfmann και Picaro προτείνουν ο γενικός κανόνας να μπορεί να φθάνει πλέον τα δύο χρόνια για πώληση και διανομή και ακόμη ένα έτος για αποθήκευση και χρήση, δηλαδή συνολικά τρία χρόνια.

Η μεγάλη μάχη που θα δοθεί στα μέσα Οκτωβρίου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αφορά στο αν ο περιοδικός επιστημονικός επανέλεγχος των χημικών ουσιών θα παραμείνει ο κανόνας ή θα μετατραπεί σε εξαίρεση που ενεργοποιείται όταν προκύπτουν νέες ενδείξεις κινδύνου.