ΠΟΙΟ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΡΟΔΑΚΙΝΟΥ;

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»

Με τις προβλέψεις δυσοίωνες, όσοι βρίσκονται ακόμα στον κύκλο παραγωγής του συμπύρηνου αναζητούν και προτείνουν λύσεις, ώστε να παραμείνει ζωντανό στον πρωτογενή τομέα της χώρας μας.

Βαρίδιο ή προοπτική; Χαμένος κόπος ή ευκαιρία; Το βιομηχανικό ροδάκινο στην Ελλάδα, που για πολλά χρόνια μεγάλωσε και έθρεψε εκατοντάδες οικογένειες κυρίως στην Κεντρική Μακεδονία, πλέον τίθεται σε αμφισβήτηση. Από τη μια το κόστος παραγωγής και από την άλλη οι χαμηλές τιμές παραγωγού γυρίζουν την πλάστιγγα, ώστε να χαρακτηριστεί μη συμφέρουσα καλλιέργεια. Το φαινόμενο της παραμόρφωσης των καρπών, που ίσως δεν σχετίζεται με το φετινό φαινόμενο των ξηρών βεργών, οδηγεί αρκετούς αγρότες να αλλάξουν καλλιέργεια, διαλέγοντας τα πολλά υποσχόμενα ακτινίδια, τα κεράσια, ακόμα και τα βερίκοκα.

Του ΛΕΥΤΕΡΗ ΖΑΒΛΙΑΡΗ
zavliaris@gmail.com

Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: το βιομηχανικό ή συμπύρηνο ροδάκινο μπορεί να επιβιώσει στον ελληνικό πρωτογενή τομέα; Και εάν ναι, ποιες μπορεί να είναι οι λύσεις που θα δώσουν ώθηση στους αγρότες για να συνεχίσουν ή ακόμα και να επαναφέρουν την καλλιέργεια στα χωράφια τους;

Ο πρόεδρος της Ενωσης Κονσερβοποιών Ελλάδος Κώστας Αποστόλου, αλλά και ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού «Νέος Απόλλων» της Κουλούρας Ημαθίας Γιώργος Νεστορόπουλος μίλησαν στο περιθώριο της έκθεσης Freskon για τις προοπτικές του βιομηχανικού ροδάκινου. Η κατάσταση που υπάρχει τώρα δεν αφήνει περιθώριο για πολλές αισιόδοξες σκέψεις, ωστόσο η Ιστορία έχει δείξει ότι το σκηνικό στις καλλιέργειες είναι ευμετάβλητο και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η αλλαγή διατροφικών συνηθειών και οι διεθνείς εξελίξεις.

Τα αποθέματα

Σύμφωνα με τον κ. Αποστόλου, το συμπύρηνο ροδάκινο παραμένει ένα παραδοσιακό προϊόν στην Κεντρική Μακεδονία, συνολικά ως καρπός, αφού, μαζί με τα βερίκοκα, τα ροδάκινα φέρνουν εισόδημα 600 εκατ. ευρώ ετησίως, και σε μια όχι καλή χρονιά το ποσό αυτό θα πέσει στα 500 εκατ. ευρώ.

Η Ελλάδα είναι πρώτη στις παγκόσμιες εξαγωγές και αυτή τη στιγμή τα ροδάκινα μεταποιούνται από 16 βιομηχανίες. Οι 13 από αυτές κάνουν κομπόστα και χυμό, οι τρεις προϊόντα κατάψυξης και κάποιες από αυτές φτιάχνουν και άλλα προϊόντα.

Υπολογίζεται ότι πάνω από 10.000 παραγωγοί ασχολούνται με το συμπύρηνο ροδάκινο. Το τελευταίο διάστημα υπάρχουν επιφυλάξεις από τους παραγωγούς και ένας βαθμός εγκατάλειψης και αλλαγής καλλιέργειας.

«Τα αποθέματα φέτος, στηριζόμενα κυρίως στο ότι η περσινή χρονιά ήταν ελλειμματική, άρα σε μορφή κομπόστας, έγιναν μικρές ποσότητες σε σχέση με το παρελθόν. Τα τελευταία χρόνια, που είναι μειωμένη η παραγωγή της κομπόστας, παράγουμε περίπου 11 εκατ. χαρτοκιβώτια. Πέρυσι παρήγαμε μόνο 7,7 εκατ. λόγω μειωμένης παραγωγής» σημείωσε ο κ. Αποστόλου.

Μάλιστα, σημείωσε ότι τα αποθέματα που υπολογίζονται στο τέλος Ιουνίου θα είναι σε εξαιρετικά διαχειρίσιμα επίπεδα, δηλαδή δεν θα πιέζουν την αγορά της κομπόστας.

Limit down των χυμών

Ωστόσο, άλλο σημαντικό προϊόν που απορροφά το ροδάκινο, ο χυμός, υπάρχει μεγάλο πρόβλημα. Και αυτό γιατί παρατηρείται παγκόσμια πτώση της κατανάλωσης των χυμών, και όχι μόνο, στο ροδάκινο.

Παράλληλα, υπάρχει μεγάλη πτώση της αξίας – ο συμπυκνωμένος χυμός των 30-32 brix, που πουλιόταν προς 1.700 ευρώ, σήμερα έχει πέσει σε τριψήφιο αριθμό, και πάλι δεν υπάρχει διάθεση αγοράς από τους πελάτες.

Αυτό, κατά τον πρόεδρο της ΕΚΕ, σημαίνει ότι δεν θα αγοραστούν ροδάκινα δεύτερης ποιότητας για χυμό, αλλά χυμοί θα γίνουν από τις απορρίψεις της πρώτης ποιότητας.

Συνεχίζονται τα προβλήματα

Από την πλευρά του, ο κ. Νεστορόπουλος επισήμανε ότι «η βιομηχανία στο συμπύρηνο ροδάκινο έχει κάνει φιλότιμες προσπάθειες, με νέες αγορές, νέα προϊόντα, αλλά το αποτέλεσμα δεν φαίνεται στην τσέπη του παραγωγού, για αυτό βλέπουμε μια στροφή στο βερίκοκο, στο ακτινίδιο και το κεράσι ή σε μονοκαλλιέργειες».

Είναι χαρακτηριστικό πως τον τελευταίο χρόνο έχουν εκριζωθεί αρκετά στρέμματα, ενώ φέτος παρατηρείται το φαινόμενο με τις ξερές βέργες, που, σύμφωνα με τους γεωπόνους, πρέπει να οφείλεται σε μυκητιάσεις.

Μεγάλο πρόβλημα παραμένει η παραμόρφωση των βιομηχανικών ροδάκινων, που σημαίνει ότι οι αγρότες δεν θα είναι βέβαιοι για την ποσότητα των καλών προϊόντων.

«Παρά τις φροντίδες με τις συμβουλές των γεωπόνων, δεν ξέρουμε τι θα γίνει. Το 50% της περιοχής της Νάουσας έχει μείνει ακαλλιέργητο και στην Κουλούρα, που είναι πιο δυναμική περιοχή, δεν υπάρχουν τέτοια ζητήματα» ανέφερε ο κ. Νεστορόπουλος.

Γερασμένοι οι καλλιεργητές, δεν έχουν όρεξη για αλλαγές

Το μεγάλο πρόβλημα στο βιομηχανικό ροδάκινο είναι η μεγάλη ηλικία των αγροτών, που σημαίνει ότι δεν έχουν χρόνο ούτε για πειράματα ούτε για αλλαγές. «Εχουμε ακόμα μικρό πληθυσμό αγροτών και δεν ξέρουμε την επόμενη δεκαετία πόσοι θα μείνουν» είπε ο Γιώργος Νεστορόπουλος του Α.Σ. «Νέος Απόλλων».

Μάλιστα, στην επόμενη δεκαετία, επειδή ο κύριος όγκος τους είναι 55 ετών και άνω, δεν θα υπάρχουν χέρια αγροτών για να δουλέψουν αυτή τη γη.

Χαρακτηριστικό είναι μάλιστα πως δεν υπάρχει η διάθεση από τους αγρότες να γίνουν μεγαλοαγρότες.

«Δεν υπάρχει παραγωγός ηλικίας κάτω των 35 ετών. Η κύρια αιτία της εγκατάλειψης είναι ότι δεν υπάρχουν άτομα να στελεχώσουν τη νέα γενιά αγροτών». Μάλιστα, ο κ. Νεστορόπουλος είπε πως «ο αγρότης δεν είναι πια ο περιζήτητος γαμπρός, αφού πολλοί είναι αυτοί που δεν έχουν κάνει οικογένεια».

Ο πρόεδρος του συνεταιρισμού σημείωσε ότι η κρατική παρέμβαση χρειάζεται, ωστόσο λύση θα ήταν να μπουν εταιρείες και μεγαλοαγρότες για να δουλέψουν τα κτήματα, γιατί το παλιό μοντέλο έχει πεθάνει. «Με μεγάλες εκτάσεις θα συνέφερε η καλλιέργεια με χαμηλή τιμή» υπογράμμισε, αφού, κατά τον ίδιο, η πολυδιάσπαση και η ανοργανωσιά οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση. «Η Πολιτεία πρέπει να επιληφθεί. Επίσης, η βιομηχανία που θέλει το προϊόν πρέπει να το στηρίξει» ανέφερε ο πρόεδρος του συνεταιρισμού από την Κουλούρα Ημαθίας.

Το παράδειγμα της Αργεντινής

Ο κ. Αποστόλου επισήμανε, μιλώντας στο περιθώριο της Freskon, το παράδειγμα της Αργεντινής, όπου τα τελευταία χρόνια υποδιπλασιάστηκαν οι εκτάσεις, ωστόσο κράτησαν στο ίδιο επίπεδο τις παραγωγές, κάτι που σημαίνει ότι διπλασίασαν τις στρεμματικές αποδόσεις με τιμές στα 0,25 ευρώ.

«Λόγω της δομής της χώρας μας δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι αντίστοιχο. Πρέπει να οργανωθούμε ανάλογα με τα δεδομένα που έχουμε. Πρέπει να ανασυσταθούν οι συνεταιρισμοί, γιατί στην Κεντρική Μακεδονία είναι ελάχιστοι πλέον. Τα φρούτα τα διαχειρίζονται κυρίως ιδιωτικές εταιρείες. Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μια διεπαγγελματική για το ροδάκινο» ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΚΕ.

Ο χάρτης του ανταγωνισμού και η εξαιρετική χρονιά της Ισπανίας

Η φετινή χρονιά στο βιομηχανικό ροδάκινο φέρνει σημαντικές αλλαγές, αφού η χώρα μας έχει να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό εντός Ε.Ε., καθώς στην Ισπανία η χρονιά του βιομηχανικού ροδάκινου είναι εξαιρετική. Ο δύσκολος παίκτης, ωστόσο, που έχει να αντιμετωπίσει το ελληνικό βιομηχανικό ροδάκινο είναι η Κίνα. Οι Κινέζοι μεταποιούν 700.000 τόνους συμπύρηνου ροδάκινου ετησίως (400.000 μεταποιεί η Ελλάδα), ωστόσο πέρυσι είχαν δηλώσει 450.000 τόνους.

Είναι μεγάλος αντίπαλος της χώρας μας, ως δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας, με 150.000 τόνους εξαγωγών, όταν η Ελλάδα εξάγει 240.000 με 250.000 τόνους.

Γρίφος οι εξαγωγές

Ο μεγάλος γρίφος στις εξαγωγές, βέβαια, δεν είναι άλλος από τις ΗΠΑ. Ως αγορά είναι η πιο σημαντική τα τελευταία χρόνια, καθώς παίρνει πάνω από το 20% της αξίας των ελληνικών προϊόντων κομπόστας.

Ο αστάθμητος παράγοντας, όμως, είναι οι δασμοί – φέτος έχουμε να κάνουμε με ένα 27%, ενώ πέρυσι βρισκόμασταν στο 17%.

Την ίδια ώρα, ο πόλεμος στο Ιράν δημιουργεί θέμα στο κόστος παραγωγής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, θέλοντας να αμυνθεί απέναντι στους υψηλούς δασμούς των ΗΠΑ, αποφάσισε, για να στηρίξει την ευρωπαϊκή χαλυβουργία, από 1η Ιουλίου να διπλασιάσει τους τελωνειακούς δασμούς στις εισαγωγές από τρίτες χώρες από 25% σε 50%. Με την αύξηση αυτήν θα επηρεαστεί και ο λευκοσίδηρος, από τον οποίο γίνονται οι συσκευασίες των κονσερβών.

Θετική εξέλιξη είναι, από την άλλη, η συμφωνία Mrcosur. Η Βραζιλία και η Αργεντινή απορροφούσαν παλιά περί τους 40.000 τόνους κομπόστας ροδάκινου. Οταν ανέβασαν τους δασμούς στο 35%, αυτό μηδενίστηκε. Η συμφωνία με την άμεσή της εφαρμογή από 1η Μαΐου κατέβηκε στο 30%, τον επόμενο Ιανουάριο θα κατέβει στο 25% και κάθε χρόνο θα κατεβαίνει 5%.

Σημαντική είναι η συμφωνία με την Ινδία, αφού μέχρι τώρα δεν υπήρχε εκεί ελληνικό βιομηχανικό ροδάκινο, καθώς οι δασμοί ήταν στο 50%. Σε βάθος πενταετίας, οι δασμοί θα μηδενιστούν και θα ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο.

Τα μικρά Χτυπήματα

Πρωτιά για την Κουλούρα

Ο Α.Σ. «Νέος Απόλλων» έχει 320 παραγωγούς, που καλλιεργούν 10.000 στρέμματα, από τα οποία τα 5.000 ήταν μέχρι πρότινος βιομηχανικό ροδάκινο.

Οι μεγάλες αγορές

Οι μεγαλύτερες αγορές βιομηχανικού ροδάκινου είναι αυτή της Ε.Ε. (45%). Η Γερμανία βέβαια, από τους 70.000 τόνους που απορροφούσε, παίρνει μόνο 30.000, οι ΗΠΑ 20% και η Λατινική Αμερική 10%.

Άγονη ζώνη η Αφρική

Η Ελλάδα δεν έχει εξαγωγική παρουσία στην Αφρική, πέραν λίγων ποσοτήτων προς Αίγυπτο, λόγω οικονομικών δυσχερειών της «μαύρης ηπείρου».