Οι παλιές οφειλές προς την εφορία δεν παραμένουν απαραίτητα για πάντα απαιτητές. Η νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένα χρονικά όρια για την παραγραφή, όμως η συμπλήρωση μιας προθεσμίας δεν σημαίνει σε κάθε περίπτωση ότι το χρέος διαγράφεται αυτόματα.

Η παραγραφή εξαρτάται από το είδος της φορολογικής οφειλής, τον χρόνο κατά τον οποίο αυτή βεβαιώθηκε, αλλά και από τις ενέργειες που έχουν πραγματοποιηθεί από τη φορολογική διοίκηση.

Τι είναι η παραγραφή

Παραγραφή είναι η παρέλευση του χρονικού διαστήματος που προβλέπει ο νόμος, μετά το οποίο το Δημόσιο μπορεί να χάνει το δικαίωμα να απαιτήσει την είσπραξη μιας οφειλής, εφόσον δεν έχει μεσολαβήσει γεγονός που διακόπτει ή αναστέλλει την προθεσμία.

Για τον λόγο αυτό, η ηλικία ενός χρέους από μόνη της δεν αρκεί για να διαπιστωθεί αν αυτό έχει παραγραφεί.

Ποια είναι η βασική χρονική προθεσμία

Για τις φορολογικές οφειλές ισχύουν διαφορετικές προθεσμίες, ανάλογα με την περίπτωση. Σε αρκετές περιπτώσεις προβλέπεται πενταετής προθεσμία, η οποία υπολογίζεται σύμφωνα με τους ειδικότερους κανόνες της φορολογικής νομοθεσίας.

Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η παραγραφή μπορεί να είναι μεγαλύτερη, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχουν οι πράξεις της φορολογικής διοίκησης που πραγματοποιούνται μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα.

Πότε μπορεί να ισχύει μεγαλύτερη προθεσμία

Η νομοθεσία προβλέπει ειδικές περιπτώσεις στις οποίες η προθεσμία παραγραφής μπορεί να παρατείνεται. Μεταξύ άλλων, εξετάζονται ζητήματα όπως:

• η μη υποβολή φορολογικής δήλωσης,

• η υποβολή ανακριβούς δήλωσης,

• η ύπαρξη νέων στοιχείων που προκύπτουν από έλεγχο,

• ειδικές περιπτώσεις φορολογικού ελέγχου,

• οι προβλεπόμενες από τον νόμο ενέργειες της φορολογικής διοίκησης.

Επομένως, δεν ισχύει ένας ενιαίος κανόνας για όλες τις φορολογικές οφειλές.

Ποιες ενέργειες επηρεάζουν την παραγραφή

Η εξέλιξη της παραγραφής μπορεί να επηρεαστεί από συγκεκριμένες ενέργειες που πραγματοποιούνται για την αναζήτηση ή την είσπραξη της οφειλής.

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να έχουν σημασία μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, κατασχέσεις, δικαστικές ενέργειες ή άλλες πράξεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία.

Γι' αυτό και ο έλεγχος του ιστορικού μιας οφειλής είναι απαραίτητος πριν εξαχθεί οποιοδήποτε συμπέρασμα για την παραγραφή της.

Σβήνεται αυτόματα ένα παλιό χρέος;

Η παρέλευση αρκετών ετών δεν σημαίνει αυτομάτως ότι μια οφειλή παύει να εμφανίζεται ή ότι διαγράφεται χωρίς άλλη διαδικασία.

Ο φορολογούμενος που θεωρεί ότι έχει συμπληρωθεί ο χρόνος παραγραφής θα πρέπει να εξετάσει τα στοιχεία της συγκεκριμένης οφειλής και, όπου απαιτείται, να ακολουθήσει την προβλεπόμενη διαδικασία ενώπιον της φορολογικής διοίκησης.

Τι πρέπει να ελέγχουν οι φορολογούμενοι

Όσοι έχουν παλαιές οφειλές είναι σημαντικό να γνωρίζουν πότε δημιουργήθηκε και πότε βεβαιώθηκε κάθε χρέος, ποιες ενέργειες έχουν πραγματοποιηθεί από τη φορολογική διοίκηση και αν έχει παρέλθει η προβλεπόμενη προθεσμία παραγραφής.

Επειδή οι κανόνες διαφέρουν ανάλογα με την υπόθεση, η παραγραφή δεν μπορεί να κριθεί μόνο από την ημερομηνία που εμφανίζεται σήμερα μια οφειλή. Σε περιπτώσεις αμφισβήτησης, απαιτείται έλεγχος των πραγματικών στοιχείων και των σχετικών πράξεων της φορολογικής διοίκησης.